MEKSİKANIN UZUN SAVAŞI: KartellerUlusaşırı suç örgütleri olarak da adlandırılan Meksikalı uyuşturucu kaçakçılığı grupları ABD'deki kokain, fentanil, eroin, esrar ve metamfetamin ithalatı ve dağıtımına hakim durumda. Meksikalı yetkililer on yıldan uzun bir süredir uyuşturucu kartellerine karşı ölümcül bir savaş veriyor, fakat elde ettikleri başarı sınırlı.
Aralarında siyasetçiler, öğrenciler ve gazetecilerin de olduğu yüzbinlerce kişi her yıl çatışmalarda ölüyor. Hükümetin kartellere savaş açtığı 2006'dan bu yana ülke üç yüz binden fazla cinayete şahit oldu. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) bu savaşta güney komşusuyla yakın işbirliği halinde: Güvenlik güçlerini modernleştirmesi, yargı sisteminde reform yapması ve diğer yatırımlar için Meksika'ya milyarlarca dolar sağlayan Washington yönetimi ABD'ye yasadışı uyuşturucu maddelerin akışını kesmek için sınırı boyunca güvenliği artırmanın yollarını arıyor.
Kartellerin büyümesine sebep olan neydi?Uzmanlar hem yerel hem uluslararası güçlere işaret ediyor. Meksika'daki karteller elde ettikleri devasa kârın bir kısmını sus payı olarak hakim, polis ve siyasetçilere veriyor. Yetkilileri işbirliği yapmaya da zorluyorlar: Kamu görevlilerinin suikasta uğraması nispeten yaygın bir durum.Karteller Meksika'da tek bir partinin, Kurumsal Devrimci Parti'nin (PRI) yönetimde olduğu on yıllarda büyüdü. Uyuşturucu kaçakçılığı grupları bu merkezileşmiş siyasi yapı içinde geniş bir rüşvetçi yetkililer ağını kullanarak dağıtım hakları, piyasaya erişim ve koruma elde edebildi.
Ulusal Hareket Partisi'nden (PAN) Vicente Fox'un Devlet Başkanı seçilmesiyle PRI'nın kesintisiz hükümranlığı da 2000 yılında sona erdi. Karteller yeni siyasetçilerin iktidara gelmesi üzerine devlet üzerindeki kontrollerini yeniden sağlayabilmek için hükümete yönelik şiddetini artırdı.
Uluslararası düzeyde bakıldığında ise Meksikalı karteller 1980'lerin sonlarında, yani ABD devlet kurumlarının Kolombiyalı kartellerin kokain kaçakçılığı yapmak için kullandığı Karayip ağlarını dağıtmasının ardından daha büyük bir rol oynamaya başladı. Meksikalı çeteler sonunda Kolombiyalı suç örgütleri için kuryelik yapmaktan toptancılığa evrildi. ABD hükümeti de yasadışı uyuşturuculara olan talebi azaltma konusunda çok az ilerleme kaydetti.
ABD'liler 2016'da kokain, eroin, esrar ve metamfetamine yaklaşık 150 milyar dolar harcadı. Bu, 2010'daki rakamın yüzde 50'sinden fazlaydı. Aynı zamanda fentanil de dahil olmak üzere sentetik opioidlerin gittikçe daha fazla kullanılması bir halk sağlığı krizini beraberinde getirdi.
Los Elegidos
Büyüme Dönemi1990'larda Jefe, uyuşturucu kaçakçılığı kanallarına kokain katmaya başladı ve şu anda ABD-Meksika sınırındaki en büyük suç bağlantısı olarak Los Elegidos olarak görülmeye başladı. Kolombiya'nın ileri gelen kartellerinden birisi ile anlaşarak daha önce aldıkları kilogram başına 1,500 Amerikan doları yerine, gönderim bedelinin %50'sini Kolombiya'dan ödeme olarak alabildi. Ancak bu anlaşma, Los Elegidos'ni, ürünlerin Kolombiya varış noktasına varmasını garanti etmek zorunda bıraktı. Jefe, bunun yerine, yüzlerce ton kokain korumak için Meksika'nın kuzey sınırı boyunca depolar kurdurdu; bu onun yeni bir dağıtım ağı oluşturmasına ve siyasi nüfuzunu artırmasına izin verdi. 1994 yılı civarında, Los Elegidos Karteli'nin ABD'ye Kolombiyalı kartel tedarikçilerinden "tüm kokain sevkiyatlarının üçte biri kadarını ele aldığı tahmin ediliyordu.
