İspanyol iç savaşı (1936-1939)İspanya İç Savaşı, 17 Temmuz 1936- 1939 yılları arasında İspanya’da karşılıklı memnuniyetsizliklerin sebep olduğu cumhuriyetçi ve milliyetçi taraflar arasında çıkan iç savaştır. 16 Temmuz 1936 tarihinde General Mola, General Goded ve General Francisco Franco “Cumhuriyetçi Halk Cephesi” yönetimine karşı isyan başlatmasıyla başlayan iç savaş 3 yıl sürmüştür ve bilançosu çok ağır olmuştur. 600.000 insan hayatını kaybetmiştir. Savaş sonrası faşist yönetime karşı birçok çete ispanyol çete kurulmuştur.
Who is Carmela?Carmela, bir diğer deyişle Ay Carmela ispanyanın seçkin ailelerinden biriydi. Ailenin başında Baldoremo Carmela vardı. Baldoremo zengin ve çevresi geniş bir adamdı bu yüzden silah ve para konusunda sıkıntı çekmedi. Baldoremo'nun tek amacı faşist yönetime karşı kurulmuş tüm ispanyol çeteleri bir arada toplayıp ispanyanın kaderini degiştiricek bir savaş yapmaktı. Carmela köklü ve geniş bir aile oldugu için genelde Baldoremo'nun adamları kendi ailesinden veya uzaktan akrabalarıydı. İlk iş akrabalarını görevlendirip ispanyanın kaderini degiştiricek savaş için gerekli olan her şeyi yapmaya başladı.Carmela ailesi ve çeteler 1 yıllık gelişme sürecinde çok fazla el yapımı bomba ve silah temin etmişlerdir. Bir yıllık savaşa hazırlık süreci sona erdi ve takvimler 1937/11/11 gününü gösterdiginde faşist yönetim ( Franco'nun orduları ) ve başlarında Carmela ailesinin oldugu komünist çetelerle büyük bir savaş oldu. Savaş sonrası yaklaşık 60.000 civarı insan hayatını kaybetti. Kazanan taraf faşist ırkçı askeri yönetim oldu. İki taraf için kaybedilen asker sayısında uçurum bir fark olmamasına ragmen Franco'nun orduları savaşı kazandı. 1939 tarihinde ızdıraplı savaş sona erdi ve Carmela ailesi çökertildi. Baldoremo Carmela ve çocukları tek tek yakalandı. Yaşlar farksızın tüm aile idam ile cezalandırıldı. Baldoremo'nun çevresi genişti o yüzden kaldıgı karakolun şefini ayağına kadar çagırttı " Burdan çıkmama yardım edersen Franco'nun sana sağlıyamıyacagı kadar para saglarım " Karakol şefi İgnoreno teklifi zor bir şartla kabul etti. " Sadece çocuklarını çıkarabilirim " Baldoremo ve çocukları kaldıgı koguştu uzun bir süre diyaloga girdiler ve karakol şefinin teklifi kabul ettiler. Şef İgnoreno birkaç adam yardımıyla ufak bir balıkçı teknesi tuttular ve Baldoremo'nun çocuklarını koguştan çıkardılar ve bir balıkçı teknesi yardımıyla ispanyadan çıktılar.
Balıkçı teknesiyle ispanyadan kaçan Estonian ve Esperanzo 1943 yılında Amerikanın Caleornia eyaletine yerleştiler. Şehire geldikleri ilk gün 18th sokağı isminde bir çete sokağında ev kiraladılar. Para sıkıntısı çekiyorlardı ispanya savaşından kurtarabildikleri tek şey bomba yapma tecrübeleri oldu. Kolay ve hızlı para kazanmak için bir banka soymaya karar verdiler. Bankayı soymak için bomba yapma tecrübelerini konuşturdular ve 1 kg ağırlıgında bombayı üstlerine canlı bomba olarak giyindiler. Soymaya karar verdikleri bankanın içine siyah bir minibüs yardımıyla daldılar. Üzerindeki bombalar herkesi korkuttuktan sonra yaklaşık 300.000€ değerindeki parayı alıp kaçtılar.
The Carmela FirmsEstonian ve Esperanzo bankayı soyduktan sonra bir süre Caleornia'da gözükmediler; çünkü sağlam bir geri dönüş yapmayı planlıyorlardı. İşleri büyütmek adına Estonian ve Esperanzo The Carmela Firms adında gıda sektörü'yle uğraşan bir şirket açtılar. Bu şirketi açmalarındaki en büyük sebep hala degişmeyen komünist ideolojileri'ydi. Şirketin gelirinin büyük bir kısmı Estonian ve Esperanzo'nun açtırdıgı çorba ve ücretsiz tabillot yemek evlerine gidiyordu. Bu yemek evlerinde durumu olmayanlar ücretsiz yemek yiyebiliyordu. Her şey normal gidiyordu. Esperanzo Espiye adında ispanyol asıllı bir kadınla tanıştı. Espiye ile evlendi ve evlilik sonucu Bandolero ve Everardo adında iki erkek çocugu oldu. 1981 tarihinin Ocak ayında Estonian geçirdi trafik kazası sonucunda hayatını kaybetti ve tüm her şey Esperanzo'nun üstüne geçti. Ortağının ölümüne pek üzülmeyen Esperanzo kendisinin başına birşey gelir diye tüm mal varlıgını Bandolero'nun üstüne geçirdi. İçgüdüsüne güvenen Esperanzo karşılıgını aldı ve kendiside ortagı gibi trafik kazası geçirerek hayatını kaybetti. Şirketin ve her şeyin tüm yükü Bandolero'ya geçti. Bandolero şirketi tek başına ayakta tutmayı başardı ve şuan tek bir amaca hizmet ediyor; " Zenginden al, fakire ver. " Amacına yönelik çalışmaları bağış geceleri ve ücretsiz yemek evleri ile sonuçlanıyor.
Carmela Communist Song 1-) Kişisel fikrim olarak en karmaşık olan bölgeler, bayraklar ve dillerden başlayayım İspanya'yı çözümlemeye.
"İspanya" deyip kısalttığımız ülke aslında İspanyol Krallığı yani "Reino de España". Parlementer demokrasi şeklinde örgütlenmiş bir anayasal monarşi rejimi ile yönetiliyor.
Fransa'nın hemen güneyinde yer alan ve İber Yarımadası'nı Portekiz ile paylaşan ülkenin toprakları sadece buradan ibaret değil. Akdeniz'de yer alan Balear Adaları (ki gece hayatıyla meşhur İbiza da bu adalardan biridir) ve Atlantik Okyanusu'nda, Fas kıyısının açıklarında yer alan Kanarya Adaları İspanya Krallığı'na aittir. Peki bu kadar mı? Hayır! Karşı kıta Afrika'da da toprağı bulunuyor. Cebeli Tarık Boğazı'nın karşı yakasındaki Ceuta ve yine Fas'ın kuzeyinde yer alan Melillia İspanya'ya ait özerk şehirler.
Adalar da dahil olmak üzere 17 tane özerk bölgesi bulunuyor İspanya'nın. Bu özerk bölgelerin hepsinin kendi özel bayrakları bulunuyor. Hatta bazılarının kendi dilleri de bulunmakta. Bizim İspanyolca dediğimiz dil "Castellano" yani Kastilya dilidir. Köken olarak Roma İmparatorluğu'nun dili Latince'den gelmektedir ve dünyada en çok konuşulan ikinci dildir. İspanya'da ağırlıkla konuşulan diğer diller ise;
*Katalanca: İspanyolca, Fransızca ve Portekizce'nin karışımı denebilir. Ağırlıklı olarak Katalonya bölgesinde kullanılmaktadır.
*Galiçyaca: Portekizce'ye çok benzeyen, yine Latince kökenli bir dildir. Ağırlıklı olarak İspanya'nın kuzeybatısında yer alan Galiçya bölgesinde kullanılır. Büyük şehirlerde İspanyolca ile karışık kullanılsa da küçük yerleşimler ve köylerde sadece Galiçyaca kullanılmaktadır.
*Baskça: İspanya'nın kuzeyindeki Bask ve Navarro bölgesinde ağırlıkla kullanılmaktadır. En farklı ve öğrenilmesi en zor dil olarak belirtiliyor. Hint-Avrupa dillerinin İber yarımadasına yayılmasından önce bölgede kullanılan eski dilin günümüze ulaşan şekli olduğu ve dünyada konuşulan başka hiçbir dille akraba olmadığı düşünülüyor. Sınıflandırılmasında karşılaşılan bu zorluktan dolayı izole dil olarak tanımlanıyor. Bu dille ilgili yapılan son araştırmalar ise çok şaşırtıcı bir bağlantı sunuyor; Gürcü dili bağlantısı! Kendilerini Gürcistan'dan göçen halk olarak tanımlayan Baskları tanıyan tek ülke ise Gürcistan. Çok enteresan bir olasılık değil mi?
2-) İspanyolların İngilizce ile araları pek iyi sayılmaz. Hatta bazen İspanyolcayla bile araları iyi değildir:) Katalonya, Bask gibi milliyetçi bölgelerde İspanyolca iletişim kurmak güç olabilir.
İyi olmadıkları İngilizce dilinde konuşmaktan çekinirler ama her ne kadar bilmiyorum deseler de gayet iletişim kurulabilir. İspanyolca telaffuzdan kaynaklı bazı İngilizce kelimeleri söyleme şekilleri eğlenceli olabilir.
Yeni neslin İngilizce ile arası çok daha iyi, yani İngilizce bilmeyen İspanyollar yavaştan tarihe karışıyor.
3-) Çok hızlı ve yüksek sesle konuşurlar. İçerik olarak da bolca küfür barındırır günlük konuşmaları. Biraz kaotik durdu değil mi? Ama melodik edasıyla hiç de rahatsız edici değildir İspanyolca.
4-) Yazılı olarak "jajajaja" diye gülerler. İspanyolca'da "j" harfi "ğ" gibi telaffuz edilir yani gayet huncarca gülerler aslında:)
5-) İspanyol televizyon kanalları en az Türk kanalları kadar çöptür ve her dizi, film dublajlı yayınlanır. Homer Simpson'nın İspanyolca konuştuğunu duymak kısa süreli şoka sebebiyet verebilir.
Homer Meksikalı olsaydı İspanyolca konuşmasına şaşırmayacaktık.
6-) Kısa bir paragraf boyutuna ulaşabilen isimleri vardır. Tarihte yer alan her azizin bir günü vardır ve o günde doğan çocuğa o azizin ismi verilir. Hatta başka azizlerin isimleri de onurlandırmak için eklenir. Bu duruma bir de hem annenin hem de babanın soyadı eklenince destansı İspanyol isimleri vücut bulmuş olur. Mesela meşhur İspanyol ressam Picasso'nun tüm adını bileniniz var mı?
Picasso ekmek eller.
"Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso"
Peki iki İspanyol evlenince bu soyadları ne oluyor diye merak edenler var mı? (ki ben merak etmiştim). Soyadlarındaki ilk soyad; baba tarafına, ikincisi ise anne tarafına aittir ve doğan çocuklara, anne ve babanın ilk soyadları yani baba taraflarının soyadları devredilir.
7-) İspanyolların %70'i kendini Katolik olarak tanımlasa da yeni kuşağın dinle bağlantısı zayıftır. Hatta uçan spagetti canavarına inandıklarını bile söyleyebilirler (bakınız Pastafarianism).
8-) Sıcak kanlı ve eğlenmesini çok iyi bilen insanlardır (hatta listenin en başında yer alırlar şahsi fikrim olarak).
İspanyol festivalleri ile ilgili detaylı bilgi isteyenleri; Valencia'nın meşhur, bol alevli festivali "Las Fallas" ve yabancılar tarafından pek bilinmese de İspanyollar tarafından oldukça popüler olan "Moros y Cristianos" festivali ile ilgili yazılarımı okumak üzere şöyle alayım!
9-) İş hayatında olmasa da arkadaş ve aile çevrelerinde buluşmalara zamanında gitmezler. Bir buluşma saat 19.00'da olacak denmişse "İspanyol saatiyle" 20.00'de hatta daha geç bile başlayabilir.
10-) Günde 5 öğün yemek yerler. Kahvaltıyı 08.00'de, meyve veya sandviç gibi atıştırmalıklar içeren ara öğün "almuerzo"yu 11.00'de, öğle yemeğini 13.30-14.00 saatleri arasında, "merienda" denen diğer atıştırmalık öğünü 17.00-18.00 arasında ve akşam yemeğini 21.30-22.00 arasında yerler. Hatta haftasonları akşam yemeği saati 23.00'e bile sarkar.
İspanyol yemek kültürüyle ilgili daha detaylı bir yazı okumak isteyenleri şöyle alayım. Yazıda ayrıca Barcelona restoran rehberi de bulunmakta, hem de kendisi de çok harika yemekler yapan İspanyol arkadaşımın tavsiyeleri! Okuyun derim;)
11-) Öğle yemeği ve sonrası yani 14.00-17.00 saatleri arası sokakta insan görmek, açık dükkan bulmak hayli güçleşir çünkü "siesta" zamanıdır.
12-) Haftada birkaç kez gece eğlenmeye çıkarlar. Öncesinde parklarda, sokaklarda, sahil kenarında hazırladıkları içkileri içer, partiye hazırlanırlar. Bu olaya "botellon" denir. Haftasonu botellon sabahın erken saatlerine kadar sürer ve sonrasında sabah 04.00 gibi diskoda eğlenmeye devam edilir.
13-) Kuzeyden güneye doğru gittikçe yaşam ucuzlar. Mesela; güneyde, Endülüs'te yer alan Cordoba, Barcelona veya Madrid'e oranla daha ucuzdur.
14-) İspanya'nın bütününe mal edilen meşhur Paella yemeği Valencia bölgesinin geleneksel yemeğidir, Flamenko ise güneyin yani Endülüs'ün (Andalucia) geleneksel dansı ve müziğidir.
15-) Andalucia bölgesinde içki sipariş ettiğinizde yanında tapas, pincha gibi aperatifler müesseseden ikram olarak gelir. Ekstradan para vermek zorunda değilsinizdir.
