Giriş

---

Selamlar herkese, bu rehberi hazırlamamın amacı insanların bilinçlenmesi ve daha gerçekçi bir rol ortamı olması içindir. Bu tarz "uyaran" ilaçlara ne yazık ki ülkemizde ulaşmak oldukça kolay. "Merkezi sistem uyaran" ilaçları tedavi amaçlı 2008 yılından beri kullanmaktayım. Bu tarz uyaran ilaçlar Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu'na sahip olan bireylerin tedavisinde kullanılır. En erken kullanım yaşı 6 olarak belirlenmiştir. İlaçların amacı dışında, kontrolsüz kullanmak, satışını gerçekleştirmek kesinlikle yasaktır.(TCK m. 187)

San Andreas Multiplayer dediğimiz RPG (rol yapma) oyununa ait bir rehberdir. Uyuşturucu kullanımı size ve ailenize zarar verir.
https://www.yesilay.org.tr/tr/

---

İlacın türleri

Yavaş salınımlı (slow releasing) ilaçlar
Yavaş salınımlı ilaç kullanan hastalar, bunları bütün olarak yutmalıdırlar. Eğer tablet kırılır ya da ezilirse ilacın büyük kısmı bir seferde emilmiş olacak ve ilaç doz aşımı belirtileri ortaya çıkacaktır.

Yavaş salınımlı tabletler ilaç isminden sonra gelen aşağıdaki kısaltmalardan biriyle ifade edilir: süreli salınım [time release (TR)], sürekli salınım [sustained release (SR)], uzamış salınım [extended release (ER)], uzun etkili [long-acting (LA)], kontrollü salınımlı [controlled release (CR)]. İlacın etkisi 10-12 saat sürmektedir.

Hızlı salınımlı ilaçlar
Uzatılmış salınım, tablet ya da kapsüllerin yavaşça çözülmesi ve içerdikleri etken maddeyi belli bir zamanda salıvermeleridir. Uzatılmış salınımlı tablet/kapsüllerin avantajı hızlı salınımlılara göre doz sıklığının daha düşük olması ve kanda ilaç düzeyinin daha sabit kalabilmesidir. İlacın etkisi 4-5 saat sürmektedir.

---

Ritalin(Hızlı Salınım)

RİTALİN LA kapsüller, etkin maddenin daha uzun sürede serbest bırakılmasını sağlayan uzun salınımlı bir form olarak geliştirilmiştir. RİTALİN LA, dikkat eksikliği/hiperaktivite
bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılır.

Kullanım şekli
RİTALİN LA modifiye salımlı kapsül, aç veya tok karnına alınabilir. RİTALİN LA’nin yiyecekle alınması mide ağrılarının, bulantı ve kusmanın durdurulmasına yardımcı olabilir. En yüksek doz 60mg'dır, 18 yaş altı bireylerde başlangıç dozu genellikle günde 1 ya da 2 defada 5 mg'dır. 18 yaş üzeri yetişkinlerde günlük doz miktarı genelde 20-30 mg'dır.

Belirtiler
Çok Yaygın:
• Baş ağrısı
• Gergin hissetme
• Uyuyamama

• Bulantı, ağız kuruluğu
• İştah kaybı ya da azalmış iştah
Yaygın:
• Yeme bozukluğu (anoreksi)
• Stres, panik atak
• Eklem ağrısı
• Aşırı terleme
• Yüksek sıcaklık (ateş)
• Olağan dışı saç dökülmesi ya da incelmesi
• Olağan dışı uykulu ya da uyuşuk hissetme
• Kaşınma, döküntü ya da kabarık kırmızı kaşıntılı döküntüler (ürtiker)
• Öksürük, boğaz ağrısı ya da burun ve boğazda iritasyon
• Yüksek kan basıncı, hızlı kalp atışı (Taşikardi), kalp atımında düzensizlik (aritmi)
• Vücutta soğuma (periferik soğukluk)
• Baş dönmesi, kontrol edilemeyen hareketler, olağan dışı aktif olmak
• Sinirli, tedirgin, kaygılı, depresif, rahatsız ve normal dışı saldırgan davranış
• Mide ağrısı, ishal, kusma, hasta hissetme, mide rahatsızlığı ve hasta olma, diş ağrısı
• Susuzluk hissi
• Uzun süreli kullanıma bağlı büyümede yavaşlama, kiloda azalma
• Nefes darlığı
Yaygın olmayan:
• Kabızlık
• Alerjik reaksiyonlar
• Göğüste rahatsızlık
• Kanda üre artışı
• Sarsılma ve titreme
• Çift görme veya bulanık görme
• Kas ağrısı, kas seyirmesi, kas sıkılığı
• İdrarda Kanama (Hematüri)
• Nefes darlığı ya da göğüste ağrı
• Karaciğer test sonuçlarında yükselme (kan testinde bakılır)
• Öfke, gerginlik, aşırı tetikte olma (hipervijilans) huzursuz ya da ağlamaklı hissetme,
duygu durum değişikliği çevredekiler aşırı farkında olma, uyuma problemleri

• Sabit durmaktan huzursuzluk duyma, yerinde duramama, sürekli bir hareket etme isteği
(akatizi)
• Tikler veya var olan tiklerin kötüleşmesi
• İntihar düşüncesi
• İşitsel, görsel ve dokunsal halüsinasyonlar
• Uyku hali (sedasyon)
• Göğüs ağrısı
• Gastroenterit (mide bulantısı, kramp ve mide ağrısı ile karakterize hastalık)
• Göğüs ağrısı
Seyrek:
• Cinsel dürtü değişiklikleri
• Şaşkınlık
• Genişlemiş gözbebekleri, görmede problem
• Erkeklerde göğüslerin şişmesi
• Cildin kızarması, kırmızı kabarık cilt döküntüsü
• Göğüs ağrısı (angina pektoris)
Çok seyrek:
• Kansızlık (anemi), trombosit sayısında azalma (trombositpeni)
• İstemsiz hareketler
• Kalp krizi
• Ani ölüm
• Kas krampları
• Ciltte küçük kırmızı izler
• Beyinde iltihap ya da atar damarların tıkanması
• Karaciğer yetmezliği, koma dahil normal olmayan karaciğer fonksiyonları
• Karaciğer ve kan testleri dahil test sonuçlarında değişiklik
• İntihar girişimi, normal dışı düşünceler, duygusuzluk ya dda hissizlik, tekrar tekrar aynı
şeyleri yapma, bir şeye takıntılı olma
• Üşüdüğünde el ve ayak parmaklarında hissizlik, karıncalanma ve renk değişimi (beyazdan
maviye, sonra kırmızıya) (Raynaud hastalığı)
Bilinmiyor:
• Migren
• Çok yüksek ateş
• Yavaş, hızlı ya da fazla kalp atışları

• Büyük nöbet ( Grand mal sara hastalığı)
• Doğru olmayan şeylere inanma, bilinç bulanıklığı, bağımlılık
• Şiddetli mide ağrısı, sık sık hasta hissetme ya da olma
• Beynin kan damarlarıyla ilgili problemler (inme, serebral arterit ya da serebral tıkanma)
• Uzun süreli (dört saatten fazla süren), kimi zaman ağrılı ereksiyonlar (cinsel organda
sertleşme) ya da cinsel organın sertleşme sıklığında artış
• İdrar tutamama (inkontinans)
• Çene kaslarında ağzı açmayı zorlaştıran spazm (trismus)
• Kekeleme
Bunların hepsi ciddi yan etkilerdir. Acil tıbbi müdahale gerekebilir.

İlacın fotoğrafı

---

Concerta(Yavaş salınım)
CONCERTA, Dikkat Eksikliği - Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan çocuklarda dikkati artıran, isteğini bastıramama ve aşırı aktiviteyi azaltan bir santral sinir sistemi
uyarıcısıdır. CONCERTA, ağız yolu ile uygulanan, 6-17 yaş arasındaki çocuk ve adolesanlarda ve 18-65 yaş arasındaki yetişkinlerde Dikkat Eksikliği - Hiperaktivite Bozukluğu
(DEHB) tedavisinde kullanılan kontrollü salım tabletidir.

Kullanım Şekli
CONCERTA’yı besinler ile birlikte veya aç karnına kullanabilirsiniz. Alkol bu ilacın yan etkilerini şiddetlendirebileceğinden CONCERTA’yı alkol ile birlikte kullanmayınız. Bazı gıdaların ve ilaçların alkol içerdiğini unutmayınız. Çocuklarda (6-12 yaş) kullanılabilecek maksimum günlük doz 54 mg, adolesanlarda (ergen) (13-17 yaş) ve yetişkinlerde (18-65 yaş) 72 mg’dır. Bu dozların üzerine çıkılmamalıdır. Halen CONCERTA almayan veya bir başka santral sinir sistemi uyaranı ilaçtan geçiş yapmış çocuk ve adolesanlar için başlangıç dozu her sabah bir tane 18 mg tablet ve yetişkinler için 18-36 mg tablettir.

Ağız yoluyla alınır. CONCERTA’yı her gün bir kez sabahları alınız. CONCERTA sabahları alındığında, etkisi o günün akşamına kadar sürer. CONCERTA’yı yemeklerden önce veya yemeklerden sonra kullanabilirsiniz. Tableti bütün olarak 1 bardak su ile yutunuz. Çiğnemeyiniz, kırmayınız ya da ezmeyiniz. Bazen tablet kabuğu dışkıda görülebilir. Bu normal bir durumdur.


Doz Aşımı(Overdose)
Doz aşımı belirtileri şunları içerir: Bulantı, kendini huzursuz hissetmek, titreme, kontrolsüz hareketlerde artış, kas seğirmesi, nöbetler (ardından koma olabilir), kendini çok mutlu hissetmek, kafa karışıklığı, gerçek olmayan şeyleri (halüsinasyonlar) görme, hissetme ya da duyma, terleme, derinin kızarması, baş ağrısı, yüksek ateş, kalp atışında değişiklikler (yavaş,
hızlı ya da düzensiz), yüksek kan basıncı, gözbebeğinin büyümesi, ağız ve burunda kuruluk.

Yan Etkileri

Yaygın:
• Kalp atışında düzensizlikler (palpitasyon)
• Duygu durum değişikleri veya ruh hali veya kişilik değişiklikleri
Yaygın olmayan:
• Kendini öldürmeyi düşünme veya hissetme
• Gerçek olmayan şeyler görme, hissetme veya duyma, bunlar psikoz belirtileridir.
• Kontrolsüz konuşma ve vücut hareketleri (Tourette Sendromu)
• Alerji belirtileri; deride döküntü, kaşıntı veya ürtiker, yüz, dudak, dil veya vücudun
diğer bölgelerinde şişme, nefes darlığı, hırıltılı solunum veya nefes almada zorluk
Seyrek:
• Alışılmadık düzeyde heyecanlı, aşırı aktif, çekinmeden/ kısıtlamadan davranma (mani)
Çok seyrek:
• Kalp krizi
• Ani ölüm
• İntihar girişimi
• Nöbetler (nöbetler, konvülziyonlar, epilepsi)
• Deride soyulma/pul pul dökülme ve morumsu kırmızı lekeler
• Beyin damarlarının iltihaplanması veya tıkanması
• Geçici felç veya hareket ve görme ile ilgili problemler, konuşma güçlüğü (bunlar
beyindeki kan damarları ile ilgili sorunların belirtileri olabilir)
• Göz, baş, boyun, vücut ve sinir sistemini etkileyen kontrol edilemez kas spazmları
• Kan hücreleri sayısında azalma (alyuvar, akyuvar ve trombosit), bu durum kanama ve
morarmaları kolaylaştırır.
• Vücut ısısında ani artış, çok yüksek tansiyon ve şiddetli kasılmalar ('Nöroleptik
Malign Sendrom'). Bu yan etkiye CONCERTA veya CONCERTA ile birlikte
alınabilen diğer ilaçlardan hangisinin neden olduğu belli değildir.
Bilinmiyor:
• Sürekli geri gelen/akla gelen istenmeyen düşünceler

• Anlaşılmayan bayılma, göğüs ağrısı, nefes darlığı (bunlar kalp problemlerinin
belirtileri olabilir)
• Felç ya da hareket ve görme ile ilgili problemler, konuşma güçlüğü (bunlar beyindeki
kan damarları ile ilgili sorunların belirtileri olabilir)
• Uzun süren ereksiyonlar, bazen ağrılı veya ereksiyon sayısında artma
Bunların hepsi ciddi yan etkilerdir. Acil tıbbi müdahale gerekebilir.
Ciddi yan etkiler çok seyrek görülür.
Diğer yan etkiler aşağıda sıralanmıştır.
Çok yaygın:
• Baş ağrısı
• Sinirlilik
• Uykuya dalamama
Yaygın:
• Eklem ağrısı
• Bulanık görme
• Gerginlikten kaynaklanan baş ağrısı
• Ağız kuruluğu, susama
• Uykuya dalmakta sorun yaşama
• Yüksek ateş
• Cinsel dürtü ile ilgili problemler
• Anormal düzeyde saç dökülmesi veya seyrekleşme
• Kaslarda gerginlik, kas krampları
• İştah kaybı veya iştah azalması
• Ereksiyonu sürdürmek veya geliştirmede yetersizlik
• Kaşıntı, döküntü veya kabarık kırmızı kaşıntılı döküntüler (kurdeşen)
• Aşırı uykulu ya da uyuşuk hissetme, yorgun hissetme
• Diş sıkma veya gıcırdatma, panik hissi
• Karıncalanma hissi, iğne batması, ya da cildin uyuşması
• Kanda alanin aminotransferaz (karaciğer enzimi) düzeyinde artış

• Öksürük, boğaz ağrısı veya burun ve boğazda tahriş, üst solunum yolu enfeksiyonu;
sinüs enfeksiyonu,
• Yüksek kan basıncı, hızlı kalp atışı (taşikardi)
• Baş dönmesi (vertigo), zayıf hissetme, kontrol edilemeyen hareketler, aşırı düzeyde
aktif olma
• Agresif, ajite, endişeli, depresif, gergin hissetme, sinirli olma, çabuk sinirlenme,
anormal davranış
• Mide rahatsızlığı veya hazımsızlık, mide ağrısı, ishal, hasta hissetme, mide rahatsızlığı
ve bulantı
Yaygın olmayan:
• Göz kuruluğu
• Kabızlık
• Göğüste ağrı
• İdrarda kan tespit edilmesi
• Kayıtsızlık, uyuşukluk
• Sallanma veya titreme
• İdrara çıkma ihtiyacında artma
• Kas ağrısı, kas seğirmesi
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı
• Sıcak basması
• Karaciğer test sonuçlarının yükselmesi (kan testinde görülür)
• Öfke, huzursuz veya ağlamaklı hissetme, çok konuşma, çevrenin aşırı farkında olma,
uyku problemleri
Seyrek:
• Yönünü kaybetmiş veya zihinde karışıklık hissi
• Görmede sorun veya çift görme
• Erkeklerde meme şişmesi
• Aşırı terleme, deride kızarıklık, kırmızı kabarık deri döküntüsü
Çok seyrek:
• Kas krampları

• Ciltte küçük kırmızı lekeler
• Ani karaciğer yetmezliği ve komayı içeren anormal karaciğer işlevi
• Test sonuçlarında değişiklik- karaciğer ve kan testleri dahil
• Anormal düşünce, duygu veya his eksikliği, bir şeyi tekrar tekrar yapmak, bir şeye
takıntılı olmak
• El ve ayak parmaklarında uyuşma ve karıncalanma hissi, üşüdüğünde renk değişmesi
(beyazdan maviye sonra kırmızıya) (‘Raynaud fenomeni’).
Bilinmiyor:
• Migren
• Gözbebeklerinde büyüme
• Çok yüksek ateş
• Yavaş, hızlı veya fazla kalp atışı
• Büyük nöbet (“grand mal konvülziyonları”)
• Gerçek olmayan şeylere inanmak
• Ciddi mide ağrısı, sıklıkla bulantı ve kusma ile birlikte

İlacın Fotoğrafı

---

İlaç Tatili
Bağımlılığın oluşmaması, vücudun ilaca karşı direnç göstermemesi  ve dozaj artışı istenmediği taktirde bireye ilaç tatili verilir, böylece vücüt dinlenir ve metilfenidatın atılımı daha da sağlıklı olur. İlaç tatilinden sonra ilaca geri dönüldüğünde ilaç eskisi gibi etki etmeye başlar.

---

Kişisel deneyimim

Ritalin: 8 yaşımdan 18 yaşıma kadar kullandım, hızlı salınım olduğu için ilacın etkisi hızlı başlıyor ve hızlı bitiyor. Bağımlılık yapma riski aşırı derecede yüksek, ilaç tatillerinde DEHB belirtilerim geri gelmişti. Küçük olduğum için ilacın yan etkilerini çok fazla hatırlamıyorum.

Concerta ve Konsenidat: Concerta'yı hala aktif olarak kullanmaktayım. Yavaş salınım ilaçlar bende daha çok işe yaradı, aktif bir yaşam sürdürüyorum, hayatıma her türlü etkisi var. bağımlılık riski aşırı derecede yüksek. İlaçları kullanım sürecinde gördüğüm belirtiler şunlar: Bulantı, baş ağrısı, vertigo, ani ruh hali değişimi, bunalım, yorgunluk, depresyon, kırmızı lekeler, deride döküntü ve kaşıntı, hızlı kilo kaybı, iştah artışı, iştah kesintisi, sinirlilik, uykusuzluk, uykuya dalmakta zorlanmak, kaybolmuşluk hissi, halisünasyon, çift görmek, bulanık görmek, duygu durum bozukluğu, kalp atışı bozukluğu, ağızda kuruluk, el ve ayak parmaklarında uyuşma, Anormal düşünce, duygu veya his eksikliği, bir şeyi tekrar tekrar yapmak, bir şey takıntılı olmak, zihinde karışıklık hissi, huzursuz veya ağlamaklı hissetme, çok konuşma, çevrenin aşırı farkında olma, Kayıtsızlık, uyuşukluk, idrara çıkmak sıklığında artış, zayıf hissetme, aşırı uykulu ya da uyuşuk hissetme, yorgun hissetme, ereksiyon tekrarı artışı, saç dökülmesi,
[hr[

İlaçlar hakkında
İlaçların yan etkileri  haftadan haftaya değişmektedir, rollerinizi bu yazdıklarıma göre şekillendirirseniz daha gerçekçi olacaktır.