İnsanlarla tanışın, hikayenizi yaşayın.

Mary Wams


Mary Wams, küçük yaşlardan itibaren çevresindeki insanları dikkatle gözlemleyen, konuşmaktan çok dinlemeyi tercih eden, sakin ve içine kapanık bir çocuk olarak büyüdü. Yaşıtları oyun oynarken veya yüksek sesle konuşup birbirleriyle yarışırken Mary çoğu zaman bir kenarda durup onları izlerdi. İnsanların nasıl davrandığını, birbirlerine nasıl yaklaştıklarını ve söyledikleriyle gerçekte hissettikleri arasındaki farkları anlamaya çalışırdı.

Bu gözlemci yapısı zaman içerisinde Mary'nin en belirgin özelliklerinden biri hâline geldi. İnsanların yüz ifadelerindeki küçük değişiklikleri, ses tonlarını ve davranışlarındaki farklılıkları fark etmekte oldukça başarılıydı. Fakat başkalarını anlamakta bu kadar başarılı olmasına rağmen kendisini anlamakta uzun süre zorlandı.

Çocukluğundan beri içinde tarif etmekte zorlandığı bir farklılık hissi vardı. Diğer çocuklarla arasında görünmez bir mesafe olduğunu düşünüyordu. Bunun yalnızca utangaçlığından mı, kişiliğinden mi yoksa başka bir şeyden mi kaynaklandığını anlayamıyordu. Çevresindeki çocukların kendilerini nasıl tanımladıklarını gördükçe, kendisinin neden aynı rahatlıkla davranamadığını sorgulamaya başladı.

Ailesi Mary'yi genel olarak sessiz, uslu ve sorun çıkarmayan bir çocuk olarak görüyordu. Bu durum dışarıdan bakıldığında olumlu görünse de Mary'nin kendi içinde yaşadığı sorunları daha da görünmez hâle getiriyordu. Çünkü çevresindekiler onun sessizliğini bir problem olarak görmüyordu.

Mary de zamanla hislerini anlatmak yerine saklamayı öğrendi.

Bir şey onu rahatsız ettiğinde susuyor, kafasına takılan bir konu olduğunda kimseye anlatmadan kendi içinde düşünüyor, insanların beklentileriyle kendi hisleri arasında bir çatışma yaşadığında ise çoğu zaman kendi duygularından vazgeçiyordu.

Çocukluk yıllarında bunun nedenini tam olarak anlayamasa da, aslında kendisine biçilen kimlik ile içinde hissettiği kişi arasında yavaş yavaş bir mesafe oluşuyordu.

Ergenlik Dönemi
Ergenlik dönemine geldiğinde Mary'nin yıllardır taşıdığı farklılık hissi daha belirgin hâle geldi.

Çevresindeki insanların cinsiyet, görünüş, davranış ve toplumsal roller hakkında daha kesin beklentilere sahip olmaya başladığını fark etti. İnsanların ondan nasıl davranmasını beklediğini gördükçe kendisini daha fazla sorgulamaya başladı.

Doğumda kendisine atanan cinsiyetle özdeşleşmekte zorlandığını fark etmesi Mary için ani bir aydınlanma şeklinde gerçekleşmedi. Bu daha çok yıllar boyunca biriken küçük şüphelerin zaman içerisinde tek bir soruya dönüşmesiyle oldu:

"Ben gerçekten kendimi böyle mi görüyorum?"

Başlangıçta bu sorudan korktu.

Kendisinin farklı olduğunu kabul etmek, yalnızca kendi içinde bir gerçeği kabul etmek anlamına gelmiyordu. Ailesinin ne düşüneceği, arkadaşlarının nasıl tepki vereceği ve toplumun onu nasıl değerlendireceği gibi pek çok soruyu beraberinde getiriyordu.

Bu nedenle Mary uzun süre yaşadığı duyguların geçici olduğuna inanmak istedi.

Kendisini bu düşüncelerden uzaklaştırmaya çalıştı. Daha normal davranması gerektiğini düşündü. Çevresindeki insanların ondan beklediği şekilde yaşamaya çalıştı. Ancak bastırdığı düşünceler ortadan kaybolmadı.

Aksine, yalnız kaldığı zamanlarda daha fazla ortaya çıkmaya başladılar.

Mary geceleri uzun süre uyuyamadığı zamanlarda kendi hayatını düşünürdü. Geleceğini hayal ettiğinde kendisini hangi isimle, hangi görünüşle ve nasıl bir hayatın içerisinde görmek istediğini sorgulardı. Bu düşünceler bazen ona huzur verirken bazen de ciddi bir korkuya dönüşürdü.

Kendini Tanıma Süreci
Mary'nin kendisini tanıma sürecinde internet önemli bir rol oynadı.

İlk başta yalnızca meraktan araştırma yapıyormuş gibi davrandı. Trans bireylerin hikâyelerini okumaya başladı. İnsanların çocukluklarından, kimliklerini keşfetme süreçlerinden, aileleriyle yaşadıkları sorunlardan ve kendilerini kabul etmelerinden bahsettikleri yazıları takip etti.

Okuduğu her hikâyede kendisinden küçük bir parça buluyordu.

Bazı insanların yıllarca kendilerini farklı hissetmiş olması Mary'nin dikkatini çekti. Bazılarının ailesine söylemekten korkması, bazılarının yeni bir isim seçmesi ve bazı insanların hayatlarına yeniden başlamak için başka şehirlere taşınması ona kendi yaşadıklarının anlaşılmaz veya yalnızca kendisine ait bir durum olmadığını gösterdi.

Bu farkındalık Mary için önemli bir dönüm noktası oldu.

İlk kez kendisine "Bende bir sorun mu var?" diye sormak yerine "Belki de kendimi anlamaya çalışıyorum." diyebildi.

Yine de kendisini kabul etmek kolay olmadı.

Bir yandan rahatlama hissederken diğer yandan korkuyordu. Kimliğini kabul etmek, hayatının bundan sonraki döneminde bazı insanları kaybetme ihtimalini de kabul etmek anlamına geliyordu.

Bu yüzden Mary acele etmedi.

Önce kendi içinde kabul etmeye çalıştı. Daha sonra güvendiği birkaç kişiyle konuşmaya başladı. Herkese aynı anda açılmak yerine, kendisine gerçekten değer verdiğine inandığı insanları seçti.

Bu seçim, Mary'nin karakterindeki temkinli tarafın da bir göstergesiydi.

Mary İsmini Seçiyor
18 yaşına yaklaşırken Mary artık kendisini daha iyi tanıyordu.

Uzun süren düşüncelerden, korkulardan ve kendisiyle yaptığı iç tartışmalardan sonra kendisini Mary olarak tanımlamaya karar verdi.

Bu isim onun için yalnızca bir isim değildi.

Mary ismini kullanmaya başladığında, uzun zamandır başkalarının ona biçtiği kimliğin dışına çıkıp kendi hayatını kendi seçtiğini hissediyordu.

İlk zamanlarda bu ismi yalnızca çok güvendiği insanlarla kullandı. Yeni ismini yüksek sesle söylemek bile zaman zaman garip bir heyecan yaratıyordu. Birinin ona "Mary" diye seslenmesi, uzun süre içerisinde ilk kez kendisini olduğu kişiyle daha uyumlu hissetmesini sağlıyordu.

Ancak bu süreç her zaman rahat değildi.

Bazı insanlar eski ismini kullanmaya devam ediyor, bazıları ise Mary'nin kendisini nasıl tanımladığını anlamakta zorlanıyordu. Mary bu durumlarda her zaman tepki göstermedi. Bazen açıklamayı, bazen görmezden gelmeyi, bazen de sınırlarını açıkça belirtmeyi seçti.

Zaman içerisinde kendisini sürekli başkalarına açıklamak zorunda olmadığını öğrendi.

Ailesi
Mary'nin ailesiyle ilişkisi hayatındaki en karmaşık konulardan biri oldu.

Ailesinin bazı üyeleri onu anlamakta ciddi şekilde zorlandı. Onların dünyasında Mary'nin yaşadığı değişim kolay anlaşılabilecek bir şey değildi. Sorular, endişeler ve zaman zaman yanlış anlaşılmalar ortaya çıktı.

Mary başlangıçta ailesinin onu tamamen reddetmesinden korktu.

Bu nedenle konuşmalarında oldukça dikkatliydi. Kendisini savunmaya çalışırken karşısındaki insanları da anlamaya çalışıyordu. Her ne kadar bazı tepkiler onu incitse de ailesinin tamamını kötü insanlar olarak görmemeye dikkat etti.

Ailesinin bazı üyeleri zaman içerisinde Mary'yi olduğu gibi kabul etmeye başladı.

Bu kabul bir gecede gerçekleşmedi. Küçük adımlarla oluştu.

Mary de bu süreçte ailesiyle tamamen bağlarını koparmak yerine iletişim kurmaya devam etti. Fakat bunun yanında kendi sınırlarını da belirlemeyi öğrendi.

Onun için ailesini sevmek, kendisinden vazgeçmek anlamına gelmiyordu.

Ailesiyle arasındaki en önemli değişimlerden biri de buydu. Mary artık başkalarının rahat etmesi için kendi kimliğini inkâr etmek istemiyordu.

Kişiliği
Mary ilk karşılaşmada oldukça mesafeli bir insan izlenimi verir.

Yeni tanıştığı insanlara hemen güvenmez. Çok fazla konuşmaz ve karşısındaki kişinin davranışlarını gözlemler. İnsanların söylediklerinden çok yaptıklarına dikkat eder.

Bir insanın gerçek karakterini anlamanın zaman aldığına inanır.

Bu nedenle yeni bir ortama girdiğinde önce çevreyi tanımaya çalışır. Kim kime güveniyor, insanlar birbirleriyle nasıl konuşuyor, kim gerçekten yardımsever, kim yalnızca iyi görünmeye çalışıyor gibi ayrıntıları fark eder.

Fakat Mary'nin güvenini kazanan insanlar onun tamamen farklı bir yönünü görür.

Güvendiği insanlara karşı son derece sadık ve yardımseverdir. Bir arkadaşının gerçekten zor durumda olduğunu gördüğünde kendi sorunlarını ikinci plana atabilir. İnsanların kendisini yalnız bıraktığı dönemleri unutmadığı için, başkalarının yalnız kalmasına karşı özel bir hassasiyeti vardır.

Mary kolay öfkelenmez.

Öfkelendiğinde bile bağırmak veya fiziksel bir tepki göstermek yerine önce düşünmeyi tercih eder. Sorunları konuşarak çözmeye çalışır.

Ancak bu sakinliği zayıflık anlamına gelmez.

Mary bir noktadan sonra sınırlarının aşıldığını düşünürse oldukça kararlı olabilir. Özellikle kimliğine, kişisel alanına veya güvendiği insanlara yönelik saygısızlık gördüğünde sessiz kalmayabilir.

*Güven Problemi*
Mary'nin en büyük zayıflıklarından biri insanlara güvenmekte zorlanmasıdır.

Geçmişte yaşadığı dışlanma ve anlaşılmama deneyimleri nedeniyle insanların gerçek niyetlerinden sık sık şüphe eder.

Birisi ona iyi davrandığında bile bunun gerçekten samimi olup olmadığını düşünür.

"Benden gerçekten hoşlandığı için mi böyle davranıyor?"

"Yoksa benden bir şey mi istiyor?"

"Bir süre sonra beni diğerleri gibi terk eder mi?"

gibi sorular zihninde zaman zaman ortaya çıkar.

Bu durum özellikle yeni ilişkiler kurmasını zorlaştırır.

Mary'nin insanlara güvenmesi zaman alır.

Fakat bir kez güvendiğinde o güveni son derece ciddiye alır.

Bu nedenle onun hayatına giren insanlar için Mary'nin güvenini kazanmak, sıradan bir arkadaşlık kurmaktan daha önemli bir anlam taşır.

Yeni Şehre Taşınma Kararı
Mary'nin başka bir şehre taşınma kararı yalnızca geçmişinden kaçmakla ilgili değildir.

O, geçmişini tamamen silmenin mümkün olmadığını bilir.

Yaşadığı olaylar, korkuları, yaptığı hatalar ve öğrendiği şeyler onun bir parçasıdır. Ancak Mary geçmişinin hayatının geri kalanını belirlemesini istemez.

Bu nedenle yeni şehri bir kaçış noktası olarak değil, yeni bir başlangıç alanı olarak görür.

Yeni şehirde kimse onu geçmişinden tanımayacaktır.

İlk kez kendisini başkalarının ona anlattığı eski hikâyelerden bağımsız şekilde tanıtma fırsatı olacaktır.

Yeni insanlarla tanışacak, kendi parasını kazanacak, kendi evini ve düzenini kurmaya çalışacak ve hayatıyla ilgili kararları daha özgür biçimde verecektir.

Bu düşünce Mary'yi hem heyecanlandırır hem de korkutur.

Çünkü özgürlük beraberinde sorumluluk da getirir.

Artık arkasına saklanabileceği tanıdık çevresi olmayacaktır. Bir sorun çıktığında kendi çözümünü bulması gerekecektir.

Fakat Mary bunu bir dezavantajdan çok bir fırsat olarak görür.

Yeni Hayatı
Mary yeni şehirde öncelikle çalışıp kendi ekonomik düzenini kurmayı hedefler.

Gösterişli bir hayat istemez.

Onun hayali oldukça basittir:

Kendisine ait küçük ama güvenli bir ev.

İstediği zaman kapısını kapatıp yalnız kalabileceği bir alan.

Sabah uyandığında hayatının kontrolünün kendisinde olduğunu hissedebilmek.

Kendi parasını kazanmak.

Kendi kararlarını verebilmek.

Ve kendisini saklamak zorunda kalmadan günlük hayatını sürdürebilmek.

Yeni çevresinde insanlarla tanışırken geçmişini herkese anlatma ihtiyacı hissetmez. Mary için bir insanın onu tanıması, bütün geçmişini bilmesi anlamına gelmez.

Kim olduğunu davranışlarıyla göstermeyi tercih eder.

Zaman içerisinde birkaç yakın arkadaş edinmeyi umar. Çok büyük bir sosyal çevre istemez. Onun için beş yüz tanıdık yerine gerçekten güvenebileceği iki veya üç insan daha değerlidir.

Korkuları
Mary'nin en büyük korkusu yalnız kalmak değildir.

Asıl korkusu, kendisini yeniden kaybetmektir.

Yıllarca başkalarının beklentilerine göre yaşamaya çalıştığı için, yeniden aynı döngünün içine girmekten korkar.

Bir başka korkusu da yeni insanlara güvenip yeniden hayal kırıklığı yaşamaktır.

Bu nedenle hayatına giren insanları dikkatle seçer.

Bunun yanında başarısız olmaktan da korkar.

Yeni şehirde ekonomik olarak ayakta kalamamak, iş bulamamak veya kurduğu düzenin bozulması gibi ihtimaller zaman zaman onu endişelendirir.

Fakat Mary'nin geçmişten öğrendiği en önemli şeylerden biri, korkunun her zaman geri dönmek anlamına gelmediğidir.

Korkmasına rağmen ilerleyebileceğini öğrenmiştir.