LOS SANTOS

İnsanlarla tanışın, hikayenizi yaşayın.

Etkileşim, eğlence ve daha fazlası burada.

San Andreas Eyaleti - Eyalet Yasaları

Başlatan San Andreas Government, Bugün, 12:15:43

« önceki - sonraki »

Kabus, berzwadd, Lussy, tatrez, Efrasiyab, Witch, lirikal ve 9 Ziyaretçi konuyu incelemekte.


SAN ANDREAS EYALET YASALARI
Los Santos / San Andreas Hukuk Düzeni



İÇİNDEKİLER

1. FFL (Federal Firearms License) Satış ve İşletme Kanunları

2. FFL Satışlarında Geçici İzin ve Ruhsat Durumu

3. Dokunulmazlık Yasası
Genel Tanım | Tam Dokunulmazlığı Bulunan Görevliler | Nitelikli Dokunulmazlığa Sahip Görevliler | Dokunulmazlığın Sınırları | Dokunulmazlığın Kaldırılması | Kurumların Yükümlülükleri | Yaptırımlar

4. Tutuklama Yasası
Tutuklamanın Tanımı | Kolluk Görevlisinin Tutuklama Yetkisi | Güç Kullanımı | Tutuklama Usulü | Tutuklu Kişinin Hakları | Sorumluluk ve Direnme

5. Arama Yasası
Genel İlke | Arama Emri | Arama Emri Verilebilecek Durumlar | Arama Emrinin Uygulanması | Emirsiz Arama İstisnaları | Araç Araması | Hukuka Aykırı Arama | Konut ve Mülk Araması | Ortak Yaşayanlar ve Rıza | Koruma Taraması | Çöp ve Terk Edilmiş Mülk | İşyeri ve Üçüncü Kişi Mülkü | Aramanın Kapsamı ve Aramadan Sonra | Acil Durum Girişleri

6. Avukat Yasası
Avukatlık Lisansı | Tutuklu Kişinin Avukat Hakkı | Kamu Avukatı | Sorgu Sırasında Avukat | Avukat-Müvekkil Gizliliği | Avukatın Görevleri | Yaptırımlar

7. Silah Saklama ve Satış
Silah Saklama | Silah Satışı ve Devri | Kayıp ve Çalıntı Silah

8. Gözaltı ve Tutuklamanın Farkı
Gözaltı | Tutuklama | Üst Arama | Gözaltının Sonuçları

9. Kimlik Sorma ve Kimlik Gösterme Zorunluluğu
Genel Kural | Araç Sürücüsü ve Yolcu

10. Polisin Silah ve Taser Kullanma Kuralları
Güç Kullanımının Genel İlkeleri | Ölümcül Güç | Taser | Müdahale Görevi | Raporlama ve İnceleme

11. K9 Kullanımı, Sokak Aramaları ve Kayıt Tutma
K9 (Polis Köpeği) Kullanımı | Sokak Aramaları | Kayıt Tutma

12. Vatandaşın Polisi Kaydetme Hakkı
Kayıt Hakkı | Sınırlar | Polisin Yükümlülükleri

13. Toplanma ve Gösteri Özgürlüğü
Genel İlke | Yasa Dışı Toplanma | Dağılma Emri | İsyan | Polisin Gösterilerdeki Yetkisi | Kapatılmış Alanlar

14. Gözaltı Sonrası Süreç
Kayda Alma | Eşyaların Korunması | Haklar | Serbest Bırakma

15. Savunma ve Kendini Koruma
Meşru Müdafaa | Geri Çekilme Yükümlülüğü Yoktur | Mal Savunması | Sınırlar

16. Aile İçi Şiddet ve Koruma Emri
Tanım | Polisin Yetkisi | Koruma Emri

17. Kamu Görevlisi Taklidi
Yasak Davranışlar | Sonuçlar

18. Ateşli Silah Yaralanması Bildirimi
Sağlık Görevlilerinin Yükümlülüğü | Kolluğun Görevi

19. Delil ve Tanıklara Müdahale
Delil Yok Etme | Tanıklara Müdahale | Yalan İhbar

20. Taciz, Takip ve Nefret Suçları
Takip | Taciz | Nefret Suçları

21. Araç El Koyma
El Koyma Sebepleri | Envanter | İade

22. Çocuk ve Yaşlı İstismarı Bildirimi
Zorunlu Bildirim | Yetkili Makamların Görevi

23. İyi Samiriyen Koruması
İyi Samiriyen Koruması

24. Diğer Savunmalar
Zorlama | Tuzağa Düşürme | Zorunluluk | Kişi Hatası ve Sarhoşluk | Kayıt Altında Sorgu

25. Avukatın Kanıtlara Erişimi
Genel İlke | Paylaşılacak Kanıtlar | Gizli Kanıtlar | Talep Usulü | Süre | Avukatın Yükümlülükleri | Yaptırımlar




1. FFL (Federal Firearms License) Satış ve İşletme Kanunları


  • FFL satıcıları; alıcı bilgileri, satış tarihi, silah modeli ve seri numarasını içeren detaylı kayıt tutmak ve her satış için resmi fatura kesmek zorundadır.
  • Satışlar sadece lisanslı dükkan içinde yapılabilir. Kargo ile eve teslimat kesinlikle yasaktır; alıcı şahsen gelip teslim almalıdır.
  • FFL stokları tedarik edilirken yalnızca şirkete ait resmi araçlar kullanılabilir.
  • Müşteri Denetimi: Satıcı; alıcıdan Ad/Soyad, Adres, Doğum Tarihi, Vatandaşlık belgesi ve Güncel Adli Sicil Kaydı istemekle yükümlüdür.
  • Adli sicili olan, suça meyilli görülen veya şüpheli şahıslara satış yapılamaz. Seri numarasız silah satışı kesinlikle yasaktır.
  • Tabanca alımları için 21+, tüfek ve av tüfeği alımları için 18+ yaş sınırı uygulanır.
  • Tüm satış faaliyetleri ve şüpheli işlem girişimleri anlık veya düzenli periyotlarla polislere raporlanmalıdır.





2. FFL Satışlarında Geçici İzin ve Ruhsat Durumu


  • FFL üzerinden satın alınan bir silah, resmi ruhsat başvurusu onaylanana kadar varsayılan olarak RUHSATSIZ statüsündedir.
  • Satın alınan silah, faturasıyla birlikte sadece 1 gün (24 saat) boyunca "işyerinden eve nakil" ve "ruhsat başvurusu yapma" amacıyla yasal bir mazerete sahip olur. Bu süre içerisinde polisler için bunun kanıtı seri numarasının bulunduğu bir FFL satış faturasıdır ve silah sahibi bunu beyan edebilme ile yükümlüdür.
  • Bu 1 günlük mühlet, silahı belde ateşlemeye hazır taşıma hakkı vermez. Silahın kutusunda/kılıfında ve faturasıyla birlikte taşınması esastır.





3. Dokunulmazlık Yasası


Bağlı Oldukları Kurumlar
  • DOJ (Department of Justice) ABD Federal Hükümetine bağlı olarak çalışır.
  • SAGOV (San Andreas Government) ABD Federal Hükümetine bağlı olarak çalışır.
  • LSCH (Los Santos City Hall) Eyalet Hükümetine bağlı olarak çalışır.
  • SADCR (San Andreas Department of Corrections) Eyalet Hükümetine bağlı olarak çalışır.
  • LSPD (Los Santos Police Department) Belediyeye bağlı olarak çalışır.
  • LSFMD (Los Santos Fire & Medical Department) Belediyeye bağlı olarak çalışır.
  • LSSD (Los Santos Sheriff's Department) Eyalet Hükümetine (San Andreas Hükümeti) bağlı olarak çalışır.


Madde 1 - Genel Tanım
Dokunulmazlık, devlet görevinde bulunan yetkililerin görevlerini hiçbir baskı altında kalmadan yerine getirebilmesi için tanınan özel hukuki korumadır. Bu koruma, kişiyi suçtan muaf tutmaz; yalnızca belirli görev ve faaliyetler bakımından hukuki sorumluluğu sınırlar. Dokunulmazlık tam (mutlak) ve nitelikli (Qualified Immunity) olmak üzere iki türdür.


Madde 2 - Tam Dokunulmazlığı Bulunan Görevliler
Aşağıdaki makamlar, yalnızca belirtilen görev ve faaliyetleri kapsamında mutlak hukuki dokunulmazlıktan yararlanabilir:
2.1  Federal Senator (Federal Senatör): Yasama faaliyetleri, konuşmaları ve oy kullanma işlemleri kapsamında mutlak yasama dokunulmazlığına sahiptir.
2.2  State Senator (Eyalet Senatörü): Eyalet yasama faaliyetleri kapsamında mutlak yasama dokunulmazlığına sahiptir.
2.3  State Representative (Eyalet Temsilcisi): Yasama faaliyetleri kapsamında mutlak yasama dokunulmazlığına sahiptir.
2.4  Judge (Yargıç): Yetkisi dahilindeki yargısal işlemleri kapsamında mutlak yargısal dokunulmazlığa sahiptir.
2.5  Federal Attorney (Federal Savcı): Savcılık faaliyetleri ve mahkemede iddia makamını temsil etmesi kapsamında mutlak savcılık dokunulmazlığına sahiptir.
2.6  Assistant Federal Attorney (Federal Savcı Yardımcısı): Yetkili olduğu savcılık faaliyetleri ve mahkemedeki savcılık işlemleri kapsamında mutlak dokunulmazlığa sahiptir.
2.7  District Attorney (Bölge Savcısı): Savcılık faaliyetlerinde mutlak dokunulmazlığa sahiptir.
2.8  Assistant District Attorney (Bölge Savcı Yardımcısı): Yetkili olduğu savcılık faaliyetlerinde mutlak dokunulmazlığa sahiptir.


Madde 3 - Nitelikli Dokunulmazlığa Sahip Görevliler
Aşağıdaki görevliler, görevlerinin niteliğine ve hukuki şartlara bağlı olarak Qualified Immunity (Nitelikli Dokunulmazlık) korumasından yararlanabilir:
3.1  Governor (Eyalet Valisi): Eyalet yönetimindeki resmi ve takdire dayalı işlemleri kapsamında nitelikli hukuki korumadan yararlanabilir.
3.2  Lieutenant Governor (Vali Yardımcısı): Yetkili olduğu yürütme faaliyetleri kapsamında hukuki korumalardan yararlanabilir.
3.3  Mayor (Belediye Başkanı): Belediye yönetimine ilişkin takdire dayalı resmi işlemleri kapsamında nitelikli dokunulmazlıktan yararlanabilir.
3.4  Deputy Mayor (Belediye Başkan Yardımcısı): Belediye adına yürüttüğü yetkili ve takdire dayalı işlemleri kapsamında nitelikli dokunulmazlıktan yararlanabilir.
3.5  Police Chief (Emniyet Müdürü): Kolluk faaliyetleri ve yetkileri kapsamında nitelikli dokunulmazlıktan yararlanabilir.
3.6  Sheriff (Şerif): Kolluk ve kamu güvenliği faaliyetleri kapsamında nitelikli dokunulmazlıktan yararlanabilir.
3.7  Fire Chief (İtfaiye Müdürü): Yetkili olduğu kamu güvenliği ve idari faaliyetleri kapsamında hukuki korumalardan yararlanabilir.
3.8  Warden (Cezaevi Müdürü): Cezaevinin yönetimi, güvenliği ve mahkumlarla ilgili resmi görevleri kapsamında, gerekli hukuki şartlar sağlandığında nitelikli dokunulmazlıktan yararlanabilir.
3.9  Deputy Warden (Müdür Yardımcısı): Yetkili olduğu cezaevi yönetimi faaliyetlerinde aynı korumadan yararlanabilir.
3.10  Correctional Officers (Cezaevi Görevlileri): Kamu görevlisi statülerine ve görevlerine bağlı olarak nitelikli dokunulmazlıktan yararlanabilir.
3.11  Federal Agents (Federal Ajanlar): Görevleri kapsamında gerçekleştirdikleri takdire dayalı işlemler nedeniyle belirli şartlarda nitelikli dokunulmazlıktan yararlanabilir.
3.12  U.S. Marshal (Federal Mareşal): Kolluk ve federal yetkileri kapsamında gerçekleştirdiği takdire dayalı işlemler nedeniyle nitelikli dokunulmazlıktan yararlanabilir.
3.13  Federal Department Directors (Federal Kurum Yöneticileri): Yetkileri dahilindeki idari ve takdire dayalı işlemleri kapsamında hukuki korumalardan yararlanabilir.
3.14  Attorney General (ABD Adalet Bakanı): Görev ve işlem niteliğine bağlı olarak belirli hukuki korumalardan yararlanabilir.


Madde 4 - Dokunulmazlığın Sınırları
4.1  Tam dokunulmazlık yalnızca hukuken korunan görev ve faaliyetler için geçerlidir.
4.2  Nitelikli dokunulmazlık, her türlü hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
4.3  Hiçbir makam sahibi yalnızca unvanı nedeniyle her türlü suçtan muaf tutulamaz.
4.4  Kişisel suçlar ve görevle ilgisi bulunmayan eylemler otomatik dokunulmazlık kapsamında değildir.
4.5  Nitelikli dokunulmazlık esas olarak belirli anayasal hak ihlallerine ilişkin şahsi tazminat davalarında uygulanır; cezai kovuşturmaya karşı koruma sağlamaz.


Madde 5 - Dokunulmazlığın Kaldırılması
5.1  Dokunulmazlık sahibi bir görevli hakkındaki işlemler, ilgili makamın veya yetkili mahkemenin kararı doğrultusunda yürütülür.
5.2  Görev kapsamı dışındaki eylemlerde, ağır suç, silahlı saldırı, rüşvet ve görevi kötüye kullanma hallerinde dokunulmazlık uygulanmaz.
5.3  Ağır suçüstü hallerinde ilgili makama derhal bilgi verilir.


Madde 6 - Kurumların Yükümlülükleri
6.1  LSPD ve LSFMD personeli, dokunulmazlık sahibi kişilere karşı belediye üzerinden işlem yürütür.
6.2  LSSD personeli, dokunulmazlık sahibi kişilere karşı SAGOV üzerinden işlem yürütür.
6.3  Usulsüz işlem yapan görevliler hakkında disiplin soruşturması başlatılır.


Madde 7 - Yaptırımlar
7.1  Dokunulmazlığı ihlal eden görevliler, ihlalin ağırlığına göre uyarı, rütbe indirimi, görevden uzaklaştırma veya ihraç ile cezalandırılır.





4. Tutuklama Yasası



Madde 1 - Tutuklamanın Tanımı (PC 834-835)
1.1  Tutuklama, bir kişinin yasanın izin verdiği durumda ve yasanın izin verdiği şekilde gözaltına alınmasıdır.
1.2  Tutuklama, kişinin fiilen etkisiz hâle getirilmesiyle ya da kendi rızasıyla görevlinin gözetimine teslim olmasıyla gerçekleşir.
1.3  Tutuklama sırasında yalnızca makul ölçüde kısıtlama uygulanabilir.


Madde 2 - Kolluk Görevlisinin Tutuklama Yetkisi (PC 836)
2.1  Görevli, tutuklama emri (warrant) varsa kişiyi emre dayanarak tutuklayabilir.
2.2  Emir yoksa görevli şu hâllerde kişiyi tutuklayabilir:
  • 2.2.1 Kişinin görevlinin gözü önünde suç işlediğine dair makul şüphe (probable cause) varsa.
  • 2.2.2 Kişi bir ağır suç (felony) işlemişse, bu görevlinin gözü önünde olmasa bile.
  • 2.2.3 Kişinin ağır suç işlediğine dair makul şüphe varsa.
2.3  Aile içi şiddet vakalarında görevli, makul şüphe varsa emir olmadan da tutuklama yapabilir.
2.4  Koruma kararının (restraining order) ihlali durumunda, kişinin karardan haberdar olduğuna dair makul şüphe varsa görevli tutuklama yapar.


Madde 3 - Güç Kullanımı (PC 835a)
3.1  Suç işlendiğine dair makul sebebi olan görevli, tutuklamayı gerçekleştirmek, kaçışı önlemek veya direnci kırmak için objektif olarak makul güç kullanabilir.
3.2  Görevli, bu kurallara uygun makul güç kullandığında saldırgan sayılmaz ve meşru müdafaa hakkını kaybetmez.
3.3  Ölümcül güç, yalnızca görevlinin veya başkasının ölüm ya da ciddi yaralanma tehlikesine karşı, başka çare kalmadığında kullanılabilir.
3.4  Güç kullanımı, kişinin gösterdiği direnç ve tehdit ile orantılı olmalıdır. Mümkünse önce sözlü uyarı yapılır.
3.5  Aşırı güç kullanan görevli darp gibi suçlardan yargılanabilir ve disiplin cezası alabilir.


Madde 4 - Tutuklama Usulü (PC 841, 844, 846)
4.1  Görevli, tutuklanacak kişiye tutuklama niyetini, sebebini ve yetkisini bildirmelidir. Kişi suç işlerken ya da suçtan hemen sonra kovalanırken bu zorunluluk aranmaz.
4.2  Tutuklanan kişi üzerinde silah, tehlikeli eşya veya suç delili aranabilir.
4.3  Görevli, bir evde tutuklama yaparken önce kimliğini ve amacını bildirir, izin verilmezse girişi zorlayabilir.
4.4  Miranda uyarısı (susma ve avukat hakkı) federal anayasal bir haktır. Sorgudan önce okunması gerekir.


Madde 5 - Tutuklu Kişinin Hakları (PC 825, 851.5)
5.1  Tutuklu kişi avukatıyla görüşme hakkına sahiptir. Görevlinin bunu bilerek engellemesi suçtur.
5.2  Kişi, kayda alındıktan sonra en geç 3 saat içinde en az 3 telefon görüşmesi yapma hakkına sahiptir.


Madde 6 - Sorumluluk ve Direnme (PC 847, 148)
6.1  Görevli, tutuklamanın yasal olduğuna makul sebeple inanıyorsa, tutuklama sonradan hukuka aykırı çıksa bile haksız tutuklama sorumluluğu taşımaz.
6.2  Hukuka aykırı tutuklama yapan görevli, ihlalin ağırlığına göre disiplin ve yargı sürecine tabi olur.
6.3  Yasal bir tutuklamaya direnmek, görevliyi engellemek veya oyalamak ayrı bir suçtur (PC 148).





5. Arama Yasası



Madde 1 - Genel İlke (4. Değişiklik, San Andreas Anayasası, PC 1523-1542)
1.1  Kişilerin üzerleri, evleri, araçları ve eşyaları makul olmayan arama ve el koymaya karşı korunur.
1.2  Arama, ya geçerli bir arama emriyle ya da bu yasada sayılan istisnalardan biriyle yapılabilir. İkisi de yoksa arama hukuka aykırıdır.


Madde 2 - Arama Emri (PC 1523-1526)
2.1  Arama emri vermek yargısal bir işlemdir ve yalnızca yetkili yargıç (magistrate) tarafından verilebilir.
2.2  Arama emri, yemin altında verilmiş yazılı beyana (affidavit) dayanan makul şüphe (probable cause) olmadan verilemez. Beyan, kişiyi veya yeri ve aranacak eşyayı belirli şekilde tarif etmelidir.
2.3  Yargıç, emri vermeden önce başvuruyu yapan kişiyi ve tanıklarını yemin altında dinleyebilir.
2.4  Makul şüphe, belirli bir yerde suç delili veya yasa dışı eşya bulunma ihtimalinin gerçekçi olmasıdır.
2.5  "Her türlü delili ara" gibi genel ve belirsiz emirler geçersizdir. Emirde aranacak yer ve eşya açıkça yazılmalıdır.


Madde 3 - Arama Emri Verilebilecek Durumlar (PC 1524)
3.1  Eşyanın çalıntı veya zimmete geçirilmiş olması.
3.2  Eşya veya şeylerin bir ağır suçun işlenmesinde araç olarak kullanılmış olması.
3.3  Eşyanın, bir ağır suçun işlendiğini veya belirli bir kişinin işlediğini gösteren delil olması.
3.4  Yasa dışı uyuşturucu madde veya bunların kullanımına yarayan malzemenin bulunması.
3.5  Bir suçta kullanılmış ölümcül silahın belirli bir yerde bulunması.
3.6  Hakkında tutuklama emri bulunan bir kişinin belirli bir yerde olması.


Madde 4 - Arama Emrinin Uygulanması (PC 1531, 1534, 844)
4.1  Arama emri, verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde uygulanmalı ve iade edilmelidir. Bu sürenin sonunda uygulanmamış emir geçersiz olur.
4.2  Bir konuta girmeden önce görevliler kapıyı çalmalı, polis olduklarını ve hangi yetkiye dayandıklarını bildirmeli, sakinlere gönüllü olarak izin verebilmeleri için yeterli süre tanımalıdır.
4.3  Sakinler girişe izin vermezse veya evde kimse yoksa görevliler kapıyı veya pencereyi kırarak girebilir.
4.4  Sakinin rızası, açık alanda uygulanma veya acil durum hâllerinde kapı çalıp bildirme zorunluluğu aranmayabilir.
4.5  Emirde yazılı eşya bulunduğunda veya yer tamamen arandığında emrin arama yetkisi sona erer.
4.6  Görevli, aranan yerde eşyalara el koyarsa, el koyduğu eşyaların listesini bırakmalıdır.


Madde 5 - Emirsiz Arama İstisnaları
5.1  Rıza: Arama, rıza veren kişinin izin verdiği alan veya eşyalarla sınırlıdır. Rıza istenildiği an geri alınabilir ve geri alınırsa arama durdurulur.
5.2  Tutuklama sırasında arama: Görevli, tutuklanan kişinin üzerini ve doğrudan kontrolü altındaki alanı arayabilir.
5.3  Acil durum: Kamu güvenliğine yönelik acil bir tehdit veya delilin kaybolma riski varsa emir olmadan arama yapılabilir. Kaçan bir ağır suç şüphelisinin takibi de bu kapsamdadır.
5.4  Açık görünüm (plain view): Görevlinin yasal olarak bulunduğu bir yerden açıkça görülen yasa dışı eşyaya el konulabilir.


Madde 6 - Araç Araması
6.1  Araç şu hâllerde emirsiz aranabilir: rıza varsa, araçta suç delili bulunduğuna dair makul şüphe varsa, yasal bir tutuklama veya gözaltı sırasında arama yapılıyorsa.
6.2  Araç yasal olarak çekilmişse (impound), envanter araması yapılabilir.
6.3  Makul şüphe ve acil durum varsa görevli aracı hemen aramak zorunda değildir, çekip sonra da arayabilir.


Madde 7 - Hukuka Aykırı Arama
7.1  Hukuka aykırı aramayla elde edilen delil, savunma tarafının talebi üzerine geçersiz sayılabilir ve kullanılamaz.
7.2  Bu talep, emrin kendi başına yetersiz olduğu, makul şüphe bulunmadığı veya emrin usulsüz uygulandığı gerekçelerine dayanabilir (PC 1538.5).


Madde 8 - Konut ve Mülk Araması (Genel Kurallar)
8.1  Konut, makul olmayan aramaya karşı en yüksek korumaya sahip yerdir.
8.2  Konutun bahçesi, girişi ve konuta bağlı çevresindeki alan (curtilage) konutun bir parçası sayılır ve konutla aynı korumaya sahiptir.
8.3  Kapalı bir mülke veya konuta girmek için arama emri, rıza veya acil durum bulunmalıdır.
8.4  Konuta bağlı olmayan açık arazilere (tarla, ormanlık alan vb.) girmek, konut araması kadar sıkı kurallara tabi değildir.
8.5  Mülke yasal olarak girmiş olan görevli, orada bulunduğu sürece yalnızca arama emrinin veya istisnanın izin verdiği kapsamda hareket edebilir.


Madde 9 - Ortak Yaşayanlar ve Rıza
9.1  Birden fazla kişinin birlikte kullandığı konutta, ortak kullanım yetkisi olan sakin, aramaya rıza verebilir.
9.2  Rıza, yalnızca rıza veren kişinin ortak kullanım yetkisine sahip olduğu alanlar için geçerlidir.
9.3  Sakinlerden biri orada bulunuyor ve aramaya açıkça itiraz ediyorsa, diğer sakinin rızası aramayı haklı kılmaz.
9.4  İtiraz eden sakin yasal bir sebeple (örneğin tutuklanma) oradan uzaklaştırılmışsa, diğer sakinin rızasıyla arama yapılabilir.
9.5  Ev sahibi, kiracının tek başına kullandığı bölüm için kiracı adına rıza veremez.
9.6  Ev sahibi dışında kişi, konutta yalnızca misafir ise, konutun tamamı için rıza veremez.
9.7  Rıza, gönüllü olmalıdır. Zorlama, tehdit veya aldatma ile alınan rıza geçersizdir.


Madde 10 - Koruma Taraması (Protective Sweep)
10.1  Görevli, yasal olarak bulunduğu bir konutta kendisi veya başkaları için tehlike oluşturabilecek kişilerin gizlenip gizlenmediğini anlamak için sınırlı bir tarama yapabilir.
10.2  Koruma taraması, delil araması değildir. Yalnızca insanın saklanabileceği yerlere bakılır.
10.3  Tarama, tehlike ortadan kalkınca sona erer.
10.4  Tarama sırasında açıkça görünen yasa dışı eşyaya, Madde 5.4'e (açık görünüm) göre el konulabilir.
10.5  Görevlinin konuta girişinin yasal olması şarttır. Rıza ile girilmişse, rıza kapsamı içinde kalınır.


Madde 11 - Çöp ve Terk Edilmiş Mülk
11.1  Konutun bağlı alanı dışında, toplanması için bırakılmış çöp, arama emri olmadan aranabilir.
11.2  Konutun bağlı alanı içindeki çöp, konutun bir parçası sayılır ve emirsiz aranamaz.
11.3  Sahibi tarafından bilerek ve açıkça terk edilmiş eşya, emirsiz aranabilir.
11.4  Bir eşyanın terk edilmiş sayılması için sahibinin ondan vazgeçtiği açıkça anlaşılmalıdır.


Madde 12 - İşyeri ve Üçüncü Kişi Mülkü
12.1  İşyeri ve ticari mülk de makul olmayan aramaya karşı korunur.
12.2  Halka açık olan işyeri bölümlerine girmek arama sayılmaz.
12.3  Suç şüphelisi olmayan üçüncü bir kişinin mülkünde de, delil bulunduğuna dair makul şüphe varsa arama emriyle arama yapılabilir.
12.4  İşyerinden iş kayıtlarına el konulursa, işyeri sahibi el konulan kayıtların kopyasının verilmesini talep edebilir.
12.5  Avukat, doktor ve benzeri gizlilik yükümlülüğü olan kişilerin işyerinde yapılan aramada, müvekkil veya hasta gizliliği kapsamındaki belgeler korunur.


Madde 13 - Aramanın Kapsamı ve Aramadan Sonra
13.1  Arama emri, emirde yazılı eşyanın bulunabileceği tüm yerleri ve kapları (dolap, kutu, çanta, müştemilat vb.) kapsar.
13.2  Arama, emirde yazılı eşyanın bulunamayacağı kadar küçük yerlerde yapılamaz.
13.3  Arama sırasında emirde yazılı olmayan yasa dışı eşya açıkça görülürse, Madde 5.4'e göre el konulabilir.
13.4  Arama emri uygulandıktan sonra görevli şunları yapar:
  • 13.4.1 Mülkü güvenceye alır.
  • 13.4.2 Mülk sahibini veya orada bulunan kişiyi aramadan haberdar eder.
  • 13.4.3 El konulan eşyaların yazılı listesini ve makbuzunu verir.
  • 13.4.4 Emri, süresi içinde ilgili makama iade eder.
  • 13.4.5 El konulan eşyayı, kayıt altında muhafaza eder.
13.5  Mülkte kimse yoksa, el konulan eşyaların listesi ve makbuzu mülkte bırakılır.
13.6  Mülk sahibi, hukuka aykırı arama yapıldığını düşünüyorsa Madde 7'ye göre itiraz edebilir.


Madde 14 - Acil Durum Girişleri (Anlık Gelişen Olaylar)
14.1  Görevli, arama emri almaya zaman bulunmayan acil bir durumda, emir olmadan konuta veya mülke girebilir.
14.2  Acil durum, aşağıdaki hâllerden birinin bulunmasıdır:
  • 14.2.1 Bir kişinin hayatı veya sağlığı yakın tehlike altındadır.
  • 14.2.2 İçeride yaralı veya yardıma muhtaç bir kişiye acil yardım götürmek gerekir.
  • 14.2.3 Görevlinin veya başkalarının güvenliği yakın tehdit altındadır.
  • 14.2.4 Delilin yok edilmesi üzeredir.
  • 14.2.5 Şüphelinin kaçmak üzere olduğu açıktır.
  • 14.2.6 Bir ağır suç şüphelisi, görevliler tarafından kesintisiz kovalanmaktadır.
14.3  Kabahat şüphelisinin kaçıp bir eve girmesi, tek başına emirsiz girişi haklı kılmaz. Bu durumda olayın tüm koşulları değerlendirilir ve Madde 14.2'deki acil durumlardan biri de bulunmalıdır.
14.4  Acil durum girişi, yalnızca acil durumun gerektirdiği kadar sürer ve acil durumun amacıyla sınırlıdır.
14.5  Acil durum girişi sırasında açıkça görünen yasa dışı eşyaya, Madde 5.4'e (açık görünüm) göre el konulabilir.
14.6  Görevli, emirsiz girişin gerekçesini ve gördüğü acil durumu yazılı olarak kayda geçirir.
14.7  Görevlinin kendi eylemleriyle yarattığı bir durum, acil durum sayılamaz.





6. Avukat Yasası



Madde 1 - Avukatlık Lisansı (BPC 6125-6126)
1.1  San Andreas'ta hiç kimse, Baro (State Bar) üyeliği aktif olmadıkça avukatlık yapamaz.
1.2  Lisansı olmadığı hâlde kendini avukat olarak tanıtan veya avukatlık yapan kişi suç işlemiş olur.
1.3  Lisansı askıya alınmış, pasif hâle getirilmiş veya ihraç edilmiş kişi avukatlık yapamaz.
1.4  Sahte avukatlık yapan kişi mahkemede de yaptırıma tabi tutulabilir.


Madde 2 - Tutuklu Kişinin Avukat Hakkı (PC 825, 6. Değişiklik)
2.1  Her tutuklu kişi, avukat tutma hakkına sahiptir.
2.2  Tutuklamadan sonra, San Andreas'ta avukatlık yapma yetkisi olan her avukat, tutuklu kişinin veya akrabalarının isteği üzerine tutuklu kişiyi ziyaret edebilir.
2.3  Tutuklu kişiyi elinde tutan görevli, avukatın ziyaret etmesine bilerek izin vermezse veya ihmal ederse suç işlemiş olur.
2.4  Kişi, kayda alındıktan sonra en geç 3 saat içinde en az 3 telefon görüşmesi yapma hakkına sahiptir. Bu görüşmelerden biri avukatı olabilir.


Madde 3 - Kamu Avukatı (Gideon v. Wainwright)
3.1  Bir avukat tutacak parası olmayan kişi, kamu avukatı (Public Defender) talep edebilir.
3.2  Kamu avukatı, talep üzerine veya mahkeme kararıyla, avukat tutacak mali gücü olmayan kişiyi ücretsiz savunur.
3.3  Anayasa, bir ağır suçla suçlanan ve avukat tutamayan kişiye devletin masrafı karşılayarak avukat atamasını güvence altına alır.
3.4  Kişi, kendisine atanacak kamu avukatını seçemez.


Madde 4 - Sorgu Sırasında Avukat
4.1  Görevli, sorgudan önce kişiye susma ve avukat hakkını bildirmelidir (Miranda uyarısı).
4.2  Kişi avukat talep ettiğinde sorgu durdurulur ve avukat gelene kadar devam ettirilemez.
4.3  Kişinin avukat talebi, suçluluğunun delili sayılamaz.


Madde 5 - Avukat-Müvekkil Gizliliği (Evidence Code 950-962)
5.1  Müvekkil, avukatıyla arasındaki gizli iletişimi açıklamayı reddetme ve başkasının açıklamasını engelleme hakkına sahiptir.
5.2  Bu hak müvekkile aittir. Avukat, müvekkilinin izni olmadan gizli bilgileri paylaşamaz.
5.3  Avukatın hizmetine, bir suçu veya dolandırıcılığı işlemek veya planlamak için başvurulmuşsa gizlilik uygulanmaz.
5.4  Avukatın, bir kişinin ölümüne veya ciddi bedensel zarar görmesine yol açacak bir suçu önlemek için ifşanın gerekli olduğuna makul şekilde inanması hâlinde de gizlilik uygulanmayabilir.
5.5  Tutuklu kişi ile avukatının görüşmeleri dinlenemez veya kaydedilemez.


Madde 6 - Avukatın Görevleri (BPC 6068)
6.1  Avukat, yasaya ve mahkemenin kararlarına uymakla yükümlüdür.
6.2  Avukat, müvekkilinin sırlarını korumakla yükümlüdür.
6.3  Avukat, mahkemeye ve karşı tarafa karşı dürüst olmak zorundadır.
6.4  Avukat, aynı davada çıkar çatışması bulunan iki tarafı birden temsil edemez.


Madde 7 - Yaptırımlar
7.1  Lisansını ihlal eden, müvekkilinin sırlarını ifşa eden veya yasaya aykırı davranan avukat; ihlalin ağırlığına göre uyarı, lisansın askıya alınması veya baro üyeliğinden ihraç ile cezalandırılır.
7.2  Lisanssız avukatlık yapanlar ayrıca cezai yaptırıma tabi tutulur.





7. Silah Saklama ve Satış



Madde 1 - Silah Saklama (PC 25100, 25135)
1.1  Silah sahibi, silahını 18 yaş altındaki bir kişinin veya silah bulundurması yasak olan bir kişinin ulaşabileceği şekilde bırakamaz.
1.2  Silah, kullanılmadığı zamanlarda kilitli ve mermisiz olarak saklanmalıdır.
1.3  Silah bulundurması yasak olan biriyle aynı evde yaşayan silah sahibi, silahını o kişinin ulaşamayacağı şekilde saklamalıdır.
1.4  Çocuk saklanan silaha ulaşıp zarar verirse silahın sahibi cezai ve hukuki olarak sorumludur.
1.5  Çocuğun silaha meşru müdafaa amacıyla ulaşması hâlinde sahibi hakkında bu madde kapsamında işlem yapılmaz.


Madde 2 - Silah Satışı ve Devri (PC 27545, 26500)
2.1  Tüm silah satışları ve devirleri lisanslı satıcı (FFL) aracılığıyla yapılır.
2.2  İki özel kişi arasındaki satış da lisanslı satıcı üzerinden yapılmak zorundadır.
2.3  Lisanssız silah satmak, kiralamak veya devretmek suçtur.
2.4  Silah bulundurması yasak olan kişiye silah satmak veya vermek yasaktır.
2.5  Satış, FFL Satış ve İşletme Kanunları'nda belirtilen kayıt, kimlik ve yaş kurallarına uygun yapılır.


Madde 3 - Kayıp ve Çalıntı Silah
3.1  Silah sahibi, silahı kaybolur veya çalınırsa makul sürede kolluğa bildirmelidir.
3.2  Bildirilmeyen silahla işlenen suçta silahın sahibi de sorgulanır.





8. Gözaltı ve Tutuklamanın Farkı



Madde 1 - Gözaltı (Detention)
1.1  Gözaltı, polisin bir suçu araştırmak için kişiyi kısa süreliğine durdurmasıdır.
1.2  Gözaltı için makul şüphe (reasonable suspicion) yeterlidir. Makul şüphe, görevlinin belirli ve açıklanabilir olgulara dayanmasını gerektirir. Sezgi veya tahmin yeterli değildir.
1.3  Gözaltındaki kişi gitmekte serbest değildir ama tutuklanmış da değildir.
1.4  Gözaltı kısa olmalı ve amaçla sınırlı kalmalıdır. Görevli kişiyi gereksiz yere bekletemez.
1.5  Gözaltı sırasında görevli kişiden ad ve kimlik isteyebilir.
1.6  Kelepçe takmak tek başına gözaltını tutuklamaya çevirmez.


Madde 2 - Tutuklama (Arrest)
2.1  Tutuklama, kişinin resmi olarak gözetim altına alınmasıdır.
2.2  Tutuklama için olası sebep (probable cause) gerekir. Olası sebep, makul şüpheden daha güçlü bir standarttır.
2.3  Tutuklamada kişi kayda alınır, parmak izi ve fotoğraf alınır, resmi kayıt oluşur.


Madde 3 - Üst Arama (Frisk)
3.1  Gözaltındaki kişi yalnızca silahlı ve tehlikeli olduğuna dair makul şüphe varsa dış giysilerine dokunularak aranabilir.
3.2  Görevli, bu aramada giysinin altına veya ceplerine el sokamaz. Dokunarak silah hissederse silahı çıkarabilir.
3.3  Silah olmadığı anlaşılırsa üst arama devam edemez.


Madde 4 - Gözaltının Sonuçları
4.1  Makul şüphe giderilirse kişi hemen serbest bırakılır.
4.2  Gözaltı sırasında olası sebep oluşursa kişi tutuklanır.
4.3  Olası sebep olmadan kişiyi karakola götürmek veya bekletmek hukuka aykırıdır.





9. Kimlik Sorma ve Kimlik Gösterme Zorunluluğu



Madde 1 - Genel Kural
1.1  San Andreas'ta "dur ve kimliğini göster" zorunluluğu yoktur. Kişi, gözaltı veya tutuklama dışında polise kimlik göstermek zorunda değildir.
1.2  Polis herhangi bir kişiye kimlik sorabilir. Kişi, "gitmekte serbest miyim" diye sorabilir.
1.3  Kimlik göstermeyi reddetmek tek başına tutuklama sebebi değildir.
1.4  Yasal olarak gözaltına alınan veya tutuklanan kişi, gerçek adını ve kimlik bilgilerini vermelidir.


Madde 2 - Araç Sürücüsü ve Yolcu
2.1  Araç durdurulduğunda sürücü ehliyetini ve aracın belgelerini göstermek zorundadır.
2.2  Yolcu, kendisi gözaltına alınmadıkça veya tutuklanmadıkça kimlik göstermek zorunda değildir.





10. Polisin Silah ve Taser Kullanma Kuralları



Madde 1 - Güç Kullanımının Genel İlkeleri (PC 835a)
1.1  Polis yalnızca objektif olarak makul güç kullanabilir.
1.2  Güç, kişinin gösterdiği direnç ve tehditle orantılı olmalıdır.
1.3  Polis, mümkün olduğunda güç kullanmadan önce sözlü uyarı yapar ve gerginliği azaltmaya (de-escalation) çalışır.
1.4  Güç iki kategoriye ayrılır: ölümcül güç ve ölümcül olmayan güç.


Madde 2 - Ölümcül Güç
2.1  Ölümcül güç, ölüm veya ciddi yaralanma riski yaratan her güçtür. Silah ateşlemek buna dahildir.
2.2  Polis ölümcül gücü yalnızca gerekliyse ve insan hayatını korumak için kullanabilir.
2.3  Tehdit yakın (imminent) olmalıdır. Yakın tehdit, görünüşe göre derhal müdahale gerektiren tehdittir.
2.4  Görevli, mümkünse kendini tanıtmalı ve ateşten önce uyarı yapmalıdır.
2.5  Hareket hâlindeki araca ateş etmek, aracın kendisi tek başına ölümcül tehdit değilse yasaktır.
2.6  Boyun sıkma (chokehold) ve karotis (boyun damarı) tutuşu yasaktır.
2.7  Ölümcül güç kullanıldıktan sonra yaralıya mümkün olan en kısa sürede tıbbi yardım sağlanır.


Madde 3 - Taser (Elektrikli Şok Silahı)
3.1  Taser ölümcül olmayan güçtür ve yalnızca aktif direnç, saldırı veya kaçma tehdidi olduğunda kullanılabilir.
3.2  Pasif direnç gösteren, kaçmayan veya teslim olmuş kişiye taser kullanılamaz.
3.3  Taser kullanımı gerekçelendirilebilir olmalıdır. Görevli neden kullandığını açıklayabilmelidir.
3.4  Taser, gereğinden fazla tekrar kullanılamaz. Etki sağlandığında kullanım durdurulur.
3.5  Taser kullanılan kişi tıbbi olarak kontrol edilir.
3.6  Taser, ölümcül güç olarak değerlendirilmez ama aşırı kullanımı hâlinde ölümcül güç kuralları işletilir.


Madde 4 - Müdahale Görevi
4.1  Bir görevli, başka bir görevlinin gereğinden fazla güç kullandığını görürse müdahale etmek zorundadır.
4.2  Müdahale eden görevli durumu derhal amirine bildirir.


Madde 5 - Raporlama ve İnceleme
5.1  Her güç kullanımı yazılı olarak raporlanır.
5.2  Ölümcül güç kullanımı ayrıca soruşturulur.
5.3  Kurallara aykırı güç kullanan görevli hakkında disiplin soruşturması başlatılır.





11. K9 Kullanımı, Sokak Aramaları ve Kayıt Tutma



Madde 1 - K9 (Polis Köpeği) Kullanımı
1.1  Köpeğin aracın dışında koku alması, arama sayılmaz ve olası sebep gerektirmez.
1.2  Eğitimli köpeğin uyuşturucu bulunduğunu göstermesi (alert) olası sebep verir ve emirsiz araç araması yapılabilir.
1.3  Trafik durdurması, yalnızca köpeği beklemek için gereğinden fazla uzatılamaz.
1.4  Köpeğin güvenilirliği ve eğitim kayıtları sorgulanabilir.
1.5  Köpekle ısırtmak ağır bir güç kullanımıdır. Yalnızca tehlike varsa veya şüpheli direnirse kullanılır ve önce uyarı yapılır.
1.6  Köpek, kalabalık kontrolünde kullanılamaz.
1.7  K9 birimi, yazılı kullanım politikasına bağlı çalışır.


Madde 2 - Sokak Aramaları
2.1  Gözaltındaki kişiye yalnızca silah şüphesi varsa üst arama yapılabilir.
2.2  Rıza ile arama, kişinin açık izniyle yapılır. Rıza sözlü veya yazılı olabilir.
2.3  Tutuklama sırasında arama, Arama Yasası'nda belirtilen kurallara göre yapılır.


Madde 3 - Kayıt Tutma
3.1  Her gözaltı, arama ve güç kullanımı kayda geçirilir.
3.2  Kayıt şunları içerir: tarih, saat, yer, gerekçe, görevlinin adı ve sonuç.
3.3  Görevli, mümkünse vücut kamerasıyla rıza, arama ve güç kullanımını kaydeder.





12. Vatandaşın Polisi Kaydetme Hakkı (PC 148g)



Madde 1 - Kayıt Hakkı
1.1  Vatandaş, görev başındaki polisi kamusal alanda veya bulunmaya hakkı olan bir yerde fotoğraflayabilir, video veya ses kaydı yapabilir.
1.2  Kayıt yapmak tek başına suç değildir.
1.3  Kayıt yapıyor olmak, tek başına gözaltı, arama veya tutuklama sebebi olamaz ve makul şüphe veya olası sebep oluşturmaz.


Madde 2 - Sınırlar
2.1  Kayıt yapan kişi, polisin görevini engellememelidir.
2.2  Kayıt yapan kişi, makul bir mesafede durmalı ve müdahaleden kaçınmalıdır.
2.3  Kayıt sırasında başka bir yasayı ihlal eden kişi bu madde kapsamında korunmaz.


Madde 3 - Polisin Yükümlülükleri
3.1  Polis, kaydı durdurmasını isteyemez.
3.2  Polis, kamerayı zorla alamaz ve içindeki kayıtları silemez.
3.3  Kameraya ancak yasal bir tutuklama veya arama emri kapsamında el konulabilir.





13. Toplanma ve Gösteri Özgürlüğü



Madde 1 - Genel İlke
1.1  Barışçıl toplanma ve gösteri yapma hakkı anayasayla korunur.
1.2  Gösteri, kamusal alanlarda yapılabilir. Trafiği ve acil servisleri engelleyemez.


Madde 2 - Yasa Dışı Toplanma (PC 407, 408)
2.1  İki veya daha fazla kişinin suç işlemek için veya şiddet içeren, gürültülü ve düzeni bozan bir şekilde toplanması yasa dışı toplanmadır.
2.2  Şiddet veya şiddet tehdidi olmadıkça barışçıl bir gösteri yasa dışı sayılamaz.
2.3  Yasa dışı toplanmaya bilerek katılmak suçtur.


Madde 3 - Dağılma Emri (PC 409, 416)
3.1  Polis, yalnızca toplanma yasa dışı hâle geldiğinde kalabalığa dağılma emri verebilir.
3.2  Dağılma emri açık ve duyulabilir olmalıdır. Kalabalığa dağılmak için makul süre ve güvenli çıkış yolu tanınmalıdır.
3.3  Emre rağmen orada kalan kişi suç işlemiş olur.


Madde 4 - İsyan (PC 404, 405)
4.1  Şiddet, tehdit veya zor kullanarak kamu düzenini bozan kalabalığa katılmak isyandır.
4.2  İsyana tahrik etmek ayrıca suçtur.


Madde 5 - Polisin Gösterilerdeki Yetkisi
5.1  Polis, gösterilerde ölümcül olmayan silahları yalnızca şiddet varsa ve dağılma emrinden sonra kullanabilir.
5.2  Barışçıl göstericilere karşı kuvvet kullanılamaz.


Madde 6 - Kapatılmış Alanlar (PC 409.5)
6.1  Acil durum nedeniyle polis tarafından kapatılan alana izinsiz girmek suçtur.





14. Gözaltı Sonrası Süreç



Madde 1 - Kayda Alma (Booking)
1.1  Tutuklanan kişi kayda alınır. Kayıtta ad, kimlik, iletişim bilgileri, parmak izi ve fotoğraf alınır.
1.2  Kişinin üzerinde bulunan eşyalar aranır ve envantere yazılır.
1.3  Kişi sağlık taramasından geçirilir. Yaralı veya rahatsız kişiye tıbbi yardım sağlanır.
1.4  Kayda alma makul sürede tamamlanır.


Madde 2 - Eşyaların Korunması
2.1  El konulan kişisel eşyalar kayıt altında muhafaza edilir.
2.2  Yasa dışı olmayan eşyalar kişi serbest bırakılırken iade edilir.
2.3  Delil sayılan eşyalara el konulur.


Madde 3 - Haklar
3.1  Kişiye Miranda uyarısı okunur.
3.2  Kişi avukat talep edebilir ve görüşebilir.
3.3  Kişi, kayda alındıktan sonra en geç 3 saat içinde en az 3 telefon görüşmesi yapabilir.
3.4  Kişi, kayıt sırasında veya hücrede tıbbi yardım isteyebilir.


Madde 4 - Serbest Bırakma
4.1  Kişi hakkında suçlama yapılmayacaksa veya yeterli delil yoksa serbest bırakılır.
4.2  Gözaltı süresi sunucu yönetimi tarafından belirlenen süreyi aşamaz.





15. Savunma ve Kendini Koruma



Madde 1 - Meşru Müdafaa (PC 197)
1.1  Kişi, kendisini veya başkasını yakın bir tehlikeden korumak için makul güç kullanabilir.
1.2  Ölümcül güç yalnızca ölüm veya ciddi yaralanma tehdidine karşı kullanılabilir.
1.3  Tehdit yakın (imminent) olmalıdır. Kişinin makul bir korkusu olmalıdır.
1.4  Kullanılan güç, tehditle orantılı olmalıdır.
1.5  Kişi bulunmaya hakkı olan bir yerde olmalıdır.


Madde 2 - Geri Çekilme Yükümlülüğü Yoktur
2.1  Meşru müdafaa durumundaki kişi geri çekilmek zorunda değildir.
2.2  Kişi, yasal olarak bulunduğu yerde yerinde durup kendini savunabilir.


Madde 3 - Mal Savunması
3.1  Kişi, malını korumak için makul güç kullanabilir.
3.2  Ölümcül güç, mal savunması için kullanılamaz.


Madde 4 - Sınırlar
4.1  Suç işleyen veya izinsiz bir yerde bulunan kişi meşru müdafaa iddia edemez.
4.2  Tehdit sona erdikten sonra saldırıya devam etmek meşru müdafaa sayılmaz.
4.3  Kişi, yasal bir tutuklamaya karşı meşru müdafaa iddia edemez.





16. Aile İçi Şiddet ve Koruma Emri (PC 273.5, 273.6, 13700)



Madde 1 - Tanım
1.1  Aile içi şiddet; eş, eski eş, birlikte yaşayan kişi, çocuk veya yakın akrabaya karşı kasıtlı fiziksel zarar, tehdit veya zorlayıcı davranıştır.
1.2  Bu suçlar, yaralanmanın derecesi ne olursa olsun ciddiye alınır.


Madde 2 - Polisin Yetkisi
2.1  Polis, aile içi şiddet çağrısında olay yerine gider ve tarafları ayırır.
2.2  Olası sebep varsa polis, mağdurun şikayetçi olmasını beklemeden tutuklama yapabilir.
2.3  Polis, mağdura koruma emri ve destek hizmetleri hakkında bilgi verir.
2.4  Polis, olay yerinde silah bulursa bunlara geçici olarak el koyabilir.


Madde 3 - Koruma Emri
3.1  Koruma emri, bir kişinin diğerine yaklaşmasını, iletişim kurmasını veya takip etmesini yasaklar.
3.2  Koruma emri yetkili makam tarafından verilir ve emrin kapsamı belirtilir.
3.3  Koruma emrine bilerek aykırı hareket etmek suçtur.
3.4  Koruma emri kapsamındaki kişi silah bulunduramaz.





17. Kamu Görevlisi Taklidi (PC 538d, 538e)



Madde 1 - Yasak Davranışlar
1.1  Polis veya başka bir kamu görevlisi olmadığı hâlde kendini bu şekilde tanıtmak yasaktır.
1.2  Sahte rozet, kimlik veya üniforma yapmak, satmak veya kullanmak yasaktır.
1.3  Gerçek rozetin yetkisiz kişiler tarafından taşınması ve kullanılması yasaktır.
1.4  Polis aracını andıran araç ve ışık donanımı, görev yapma izlenimi yaratacak şekilde kullanılamaz.


Madde 2 - Sonuçlar
2.1  Sahte görevli, bu sıfatla işlem yapıyorsa aldatma ve görevi kötüye kullanma sayılır.
2.2  Bu sıfatla işlenen diğer suçlar ağırlaştırıcı neden sayılır.





18. Ateşli Silah Yaralanması Bildirimi (PC 11160)



Madde 1 - Sağlık Görevlilerinin Yükümlülüğü
1.1  Ateşli silah yarasıyla veya şiddetle ilgili yaralanma ile gelen hastayı tedavi eden sağlık görevlisi, durumu derhal kolluğa bildirmek zorundadır.
1.2  Bildirim, hastanın adı, yaralanmanın niteliği ve yeri gibi temel bilgileri içerir.
1.3  Sağlık görevlisi bildirim nedeniyle hastaya tedaviyi reddedemez.


Madde 2 - Kolluğun Görevi
2.1  Polis, bildirimi alınca olay yerini ve ilgili kişileri araştırır.
2.2  Hasta, tedavisi sürerken sorguya alınabilir ama tıbbi müdahale gecikmez.





19. Delil ve Tanıklara Müdahale (PC 135, 136.1, 133, 148.5)



Madde 1 - Delil Yok Etme
1.1  Suç soruşturmasında delil olabilecek bir şeyi bilerek yok etmek, saklamak veya değiştirmek yasaktır.
1.2  Olay yerini bozmak veya delilleri karıştırmak da bu kapsama girer.


Madde 2 - Tanıklara Müdahale
2.1  Tanığı ifade vermekten caydırmak, tehdit etmek veya ona baskı yapmak yasaktır.
2.2  Tanığa menfaat vaat ederek ifadesini etkilemeye çalışmak da yasaktır.
2.3  Tanığa veya mağdura zarar vermek, tanığın korunması gereken bir durumdur.


Madde 3 - Yalan İhbar (PC 148.5)
3.1  Polise gerçekte olmayan bir suçu bildirmek yasaktır.
3.2  Gerçek bir suçun faili hakkında bilerek yanlış kişiyi suçlamak yasaktır.





20. Taciz, Takip ve Nefret Suçları (PC 646.9, 653.2, 422.55)



Madde 1 - Takip (Stalking)
1.1  Bir kişiyi kasıtlı olarak tekrar tekrar izlemek, takip etmek veya taciz etmek ve bu yolla onu güvenliği için korkutmak takip suçudur.
1.2  Mağdurun makul bir şekilde korku duyması gerekir.
1.3  Mağdura tekrarlayan şekilde ulaşmaya çalışmak, iş yerinde veya evinde bekleme yapmak ve izlemek bu kapsama girer.
1.4  Takip, koruma emri ihlali ile birlikte işlenirse ağırlaştırıcı sebeptir.


Madde 2 - Taciz
2.1  Bir kişiyi rahatsız etmek, korkutmak veya sıkıntıya sokmak amacıyla tekrarlanan telefon, mesaj veya iletişimle ona ulaşmak suçtur.
2.2  Mağdurun bu iletişimi durdurmasını istemesinden sonra devam edilmesi, kasıt delilidir.


Madde 3 - Nefret Suçları
3.1  Irk, din, etnik köken, cinsiyet, cinsel yönelim veya engellilik nedeniyle bir kişiye karşı işlenen suç, nefret suçu sayılır.
3.2  Nefret saikiyle işlenen suç ağırlaştırıcı sebeptir.
3.3  Nefret saikiyle tehdit veya şiddet uygulamak ayrıca soruşturulur.





21. Araç El Koyma (VC 22651, 14602.6)



Madde 1 - El Koyma Sebepleri
1.1  Sürücü geçerli ehliyet olmadan araç kullanıyorsa araç el konulabilir.
1.2  Alkol veya uyuşturucu etkisinde araç kullanan sürücünün aracına el konulabilir.
1.3  Çalıntı olduğu anlaşılan araca el konulur.
1.4  Yola veya trafiğe engel olan veya terk edilmiş araç çekilebilir.
1.5  Araç, suçta kullanılmışsa veya delil taşıyorsa delil olarak el konulabilir.
1.6  Yarış, pervasız sürüş veya polisten kaçma sırasında kullanılan araca el konulabilir.


Madde 2 - Envanter
2.1  El konulan araç, polis tarafından envantere alınır.
2.2  Envanter, aracın ve içindeki eşyaların durumunu tespit etmek amacıyla yapılır ve arama amacı taşımaz.
2.3  Envanter sırasında bulunan delil, hukuka uygun elde edilmiş sayılır.


Madde 3 - İade
3.1  Araç sahibi, aracı iade almak için sahipliğini, geçerli ehliyetini ve sigortasını kanıtlamalıdır.
3.2  El koyma sebebi ortadan kalkmışsa araç sahibine iade edilir.
3.3  El koymaya itiraz hakkı vardır.





22. Çocuk ve Yaşlı İstismarı Bildirimi (PC 11165, WIC 15630)



Madde 1 - Zorunlu Bildirim
1.1  Doktor, hemşire, öğretmen, sosyal hizmet uzmanı ve polis gibi görevliler, çocuk veya yaşlı istismarı şüphesini derhal ilgili makama bildirmek zorundadır.
1.2  Bildirim yükümlülüğü, kişinin görevi sırasında karşılaştığı durumlar için geçerlidir.
1.3  Şüphe yeterlidir. Görevlinin istismarı kanıtlaması gerekmez.
1.4  İyi niyetle yapılan bildirimden dolayı görevli sorumlu tutulamaz.


Madde 2 - Yetkili Makamların Görevi
2.1  Bildirim alan kolluk veya koruma servisi, bildirimi derhal inceler.
2.2  Çocuğun veya yaşlının güvenliği tehlikedeyse acil koruma tedbirleri alınır.





23. İyi Samiriyen Koruması (HS 1799.102)



Madde 1 - İyi Samiriyen Koruması
1.1  Acil durumdaki bir kişiye iyi niyetle yardım eden kişi, yardım sırasında ortaya çıkan zarardan sorumlu tutulamaz.
1.2  Bu koruma, yardımın acil durum sırasında ve ücret karşılığı olmadan yapılmasını gerektirir.
1.3  Hasar, yardım edenin ağır ihmalinden veya kasıtlı hareketinden kaynaklanıyorsa koruma geçerli olmaz.





24. Diğer Savunmalar (PC 26, 25, 29, 632)



Madde 1 - Zorlama (Duress)
1.1  Kişi, kendisi veya yakını hakkında yakın bir ölüm veya ciddi yaralanma tehdidi altında suç işlemişse zorlama savunması ileri sürebilir.
1.2  Zorlama savunması, cinayet için geçerli değildir.
1.3  Tehdidin gerçek, yakın ve makul olması gerekir. Kişinin kaçma veya yardım isteme imkanı olmamalıdır.


Madde 2 - Tuzağa Düşürme (Entrapment)
2.1  Polisin, kişiyi daha önce işlemeye niyeti olmadığı bir suçu işlemeye yönlendirmesi veya zorlaması tuzağa düşürmedir.
2.2  Kişi suça yatkınsa ve polis yalnızca fırsat sunduysa tuzağa düşürme sayılmaz.
2.3  Tuzağa düşürme, suçun polis baskısıyla işlendiğini gösteren delillerle ileri sürülür.


Madde 3 - Zorunluluk (Necessity)
3.1  Daha büyük bir zararı önlemek için küçük bir suç işleyen kişi zorunluluk savunması yapabilir.
3.2  Başka makul bir çıkış yolu olmamalı ve zarar acil olmalıdır.


Madde 4 - Kişi Hatası ve Sarhoşluk
4.1  Gönüllü sarhoşluk, kasıtlı suçlarda tam bir savunma değildir.
4.2  Kişi, suçun niteliği hakkında makul bir yanılgı içindeyse bu durum kasıt unsurunu etkileyebilir.


Madde 5 - Kayıt Altında Sorgu
5.1  Sorgu sırasında kişi susma hakkını kullanabilir. Susmak, aleyhine delil olarak kullanılamaz.
5.2  Kişi avukat talep ettiğinde sorgu durdurulur.
5.3  Zorla veya baskıyla alınan ifade delil olarak kullanılamaz.





25. Avukatın Kanıtlara Erişimi



Madde 1 - Genel İlke
1.1  Tutuklanan veya hakkında soruşturma yürütülen kişinin avukatı, müvekkilini savunabilmek amacıyla, müvekkili hakkındaki işleme dayanak olan kanıtların kendisiyle paylaşılmasını talep edebilir.
1.2  Gizli kanıtlar hariç olmak üzere, soruşturmaya ve tutuklamaya konu olan diğer tüm kanıtlar talep edilmesi hâlinde avukatla paylaşılmalıdır.
1.3  Kolluk görevlisi, yasal bir gerekçe göstermeksizin avukatın kanıt talebini reddedemez.


Madde 2 - Paylaşılacak Kanıtlar
2.1  Olay veya tutuklama tutanağı ile polis raporu.
2.2  Vücut kamerası, araç kamerası ve diğer görüntü ve ses kayıtları.
2.3  Tanık ifadeleri. Kimlik ve iletişim bilgileri gizlilik kapsamındaysa bu bilgiler çıkarılarak paylaşılır.
2.4  Olay yerinde ele geçirilen maddi deliller, fotoğraflar ve envanter kayıtları.
2.5  Müvekkilin kendi ifadeleri ve sorgu kayıtları.
2.6  Laboratuvar sonuçları ve bilirkişi raporları.
2.7  Müvekkilin lehine olan veya masumiyetini gösterebilecek her türlü kanıt.


Madde 3 - Gizli Kanıtlar
3.1  Aşağıdaki kanıtlar gizli kanıt sayılır ve avukatla paylaşılmaz:
  • 3.1.1 Gizli muhbirin kimliği ve muhbirden alınan bilgiler.
  • 3.1.2 Devam eden başka bir soruşturmayı tehlikeye atacak bilgiler.
  • 3.1.3 Tanığın veya mağdurun can güvenliğini tehlikeye sokacak bilgiler.
  • 3.1.4 Kolluğun gizli operasyon yöntemlerine ve tekniklerine ilişkin bilgiler.
  • 3.1.5 Resmî olarak gizlilik kararı verilmiş belgeler.
3.2  Bir kanıtın gizli sayılmasına, ilgili birimin yetkili amiri yazılı gerekçeyle karar verir.
3.3  Gizli olduğu için paylaşılmayan bir kanıt bulunuyorsa, bu durum avukata bildirilir.
3.4  Müvekkilin lehine olan bir kanıt, yalnızca gizli olduğu gerekçesiyle tamamen saklanamaz. Gizli bilgiler çıkarılarak veya özet hâlinde paylaşılır.


Madde 4 - Talep Usulü
4.1  Talep, avukat tarafından ilgili kolluk birimine yazılı veya sözlü olarak yapılır.
4.2  Talepte müvekkilin adı ve istenen kanıt belirtilir.
4.3  Avukat, talep sırasında avukatlık lisansını ibraz eder.
4.4  Kolluk, talebi makul süre içinde karşılar.
4.5  Talep reddedilirse, ret gerekçesi avukata yazılı olarak bildirilir.


Madde 5 - Süre
5.1  Kanıtlar, soruşturmaya zarar vermeyecek şekilde ve makul süre içinde paylaşılır.
5.2  Kanıtlar, davanın başlamasından önce avukata verilmiş olmalıdır.
5.3  Sonradan ele geçirilen kanıtlar derhal avukata bildirilir.


Madde 6 - Avukatın Yükümlülükleri
6.1  Avukat, kendisine verilen kanıtları yalnızca müvekkilinin savunması amacıyla kullanır.
6.2  Avukat, kanıtları değiştiremez, yok edemez ve üçüncü kişilerle paylaşamaz.
6.3  Avukat, tanıkların kimlik ve adres bilgilerini yetkisiz kişilere veremez ve tanıklara baskı yapamaz.


Madde 7 - Yaptırımlar
7.1  Haklı sebep olmaksızın kanıt paylaşımını reddeden veya geciktiren görevli hakkında disiplin soruşturması başlatılır.
7.2  Müvekkilin lehine olan bir kanıtı bilerek saklayan görevli bu maddeyi ihlal etmiş sayılır.
7.3  Savunmaya zamanında paylaşılmayan kanıt, ilgili makamın kararıyla davada kullanılamayabilir.
7.4  Bu maddedeki yükümlülüklerini ihlal eden avukat hakkında Avukat Yasası, Madde 7 uygulanır.




Yeni bölümler eklendikçe bu belge güncellenecektir.