Bana göre düzgün, daha keyifli bir rol deneyimi için ilk dikkat edilmesi gereken nokta Türkçenin doğru kullanımıdır. Bu rehber üzerinde sunucuda gördüğüm, sık yapılan fakat doğrusunu öğrenmesi bir o kadar da basit olan bazı hatalara değindim. Aşağıda bahsi geçen konuların pek çoğu tek okuyuşta kavranılacak bilgilerden oluşmaktadır. Rehber zaman içerisinde güncellenecektir.
✔ "şey"lerin Yazımı
Aklınıza gelecek, sonu şey ile biten tüm kelimelerin sonu aslında şey ile bitmez. Şey ayrı bir kelimedir ve daima ayrı yazılır. "Her şey, bir şey, çok şey, az şey..."
✔ "-de/-da eki ve "de/da" Bağlacının Yazımı
Ek olan "-de/-da" birleşik, bağlaç olan "de/da" ayrı yazılır.
Evde kelimesi ile bunu örnekleyelim.
"Kitabım evde kaldı." Bu cümlede "-de" bir ek olarak kullanılmış. Kitabın evin içinde kaldığını belirtiyor.
"Ev de boyanacak. " Bu cümleden ise bir şeylerin boyanacağı, bunların yanında evin de boyanacağı anlamı çıkıyor. Dolayısıyla bir bağlaç görevinde kullanılmış.
İpucu: Bağlaç olan yani ayrı yazılan "de/da" genelde dahi anlamında kullanılır ve cümleden atıldığında anlamda çok büyük bozulmalara yol açmaz.
✔ "-ki" eki ve "ki" bağlacının yazımı
Ek olan "-ki" birleşik, bağlaç olan "ki" ayrı yazılır.
İpucu: Ek olan yani birleşik yazılan "-ki" sonuna "-ler" eki alabilir. Ancak bağlaç olan alamaz.
Örnek: evdeki(ler), tut ki(ler)
✔ Yapım Eki Almış Özel İsimler
Yapım eki almış özel isimlerin yazımına büyük harfle başlanır ancak sonuna gelen ekler birleşik yazılır.
Örnek: Türkçenin, İngilizcenin, İzmirlinin...
✔ Bağlaçlar
Bağlaçların başına veya sonuna virgül getirilmez.
Örnek: Ben bunu yaptım ama, böyle oldu.
Ben bunu yaptım ama böyle oldu.
✔ Sıfat Fiiller
Fiilimsilerin bir grubu olan sıfat fiilerden sonra virgül getirilmez.
Bugün bunu yapan, yarın şunu yapar.
Bugün bunu yapan yarın şunu yapar.
✔ Virgül Kullanımında Boşluk
Virgülden önce boşluk getirilmez.
Virgülden sonra boşluk getirilir.
Örnek: Elma ,armut ,kiraz al.
Elma, armut, kiraz al.
✔ Türkçe Karakterlerin Kullanımı
Günümüzde hemen hemen tüm klavyelerde Türkçe karakterler mevcut. Kullanmaktan çekinmeyin.
Örnek: Yagmur yagiyor kos
Yağmur yağıyor koş.
✔ Harf Atlayarak Kısaltma Yapmak
Kelimelerin ağızdan çıkışı ile yazılışı arasında farklılık olabilir. Sizin kullanmanız gereken kelimelerin TDK'de yer alan doğru yazılış biçimleridir.
Örnek: Yagmur yagiyo ben geliom
Yağmur yağıyor ben geliyorum.
✔ Üç Noktanın (...) ve Bazı İşaretlerin Kullanımı
Üç nokta yüklemi olmayan cümlelerde kullanılır. Yüklem ile bitirilmiş cümlelerde kullanılmaz.
İki nokta (..) gibi bir noktalama işareti yoktur.
"-,." gibi bir noktalama işareti yoktur.
✔ Kısaltmalara Getirilen Ekler
Kısaltmaların sonlarına getirilen ekler kelimenin uzun haline göre değil, kısaltmaların son harfine göre getirilir.
TDK'ya
TDK'ye
✔ Sayıların Yazılışları
Birden fazla basamağı olan sayıların her basamağı ayrı yazılır.
Üç yüz otuz üç
On beş
✔ Özel İsim Olmayan Sözcüklerde Kesme İşaretinin Kullanımı
Kimi sözcükler özel isim olmamasına rağmen ek aldıkları zaman sözcüğün kökünün ne olduğunu belirtmek amacıyla kesme işaretiyle yazılabilir.
Onun üç tane elma'sı var.
Onun üç tane elmas'ı var.
✔ Soru Edatının Doğru Kullanımı
Soru edatı genelde soru sormak amacıyla kullanılsa da zaman belirtmek, pekiştirmek veya bir koşul koymak amacıyla da kullanılabilir. Cümleye kattığı anlam her ne olursa olsun cümle içerisinde ayrı yazılmalıdır.
Bugün spor yaptın mı?
Soğuk mu soğuk bir ayran içtim.
Dün gece sen miydin benim yanıma gelen?
✔ Sıkça Karıştırılan Bazı Kelimeler
Antreman değil
Antrenman
Arasıra değil
Ara sıra
Ardarda değil
Art arda
Arttırmak değil
Artırmak
Birarada değil
Bir arada
Bir çok/Bir kaç değil
Birçok/Birkaç
Birşey değil
Bir şey
Bu gün değil
Bugün
Çevrimiçi değil
Çevrim içi
Direk değil
Direkt
Döküman değil
Doküman
Elele değil
El ele
Espiri değil
Espri
Farketmek değil
Fark etmek
Haftasonu/Haftaiçi değil
Hafta sonu/Hafta içi
Haketmek değil
Hak etmek
Heralde değil
Herhalde
Herbiri değil
Her biri
Hergün değil
Her gün
Hiç bir değil
Hiçbir
Hiçkimse değil
Hiç kimse
Hoşgeldin değil
Hoş geldin
İddaa değil
İddia
İnsiyatif değil
İnisiyatif
Kareografi değil
Koreografi
Klüp değil
Kulüp
Madem ki/Oysa ki değil (ki'ler konusunda istisna iki kelime)
Mademki/Oysaki
Madur değil
Mağdur
Makina değil
Makine
Malesef değil
Maalesef
Metod değil
Metot
Müsade değil
Müsaade
Müstehak değil
Müstahak
Mütevazi değil
Mütevazı
Orda/burda değil
Orada/burada
Orjinal değil
Orijinal
Pekçok/Pekaz değil
Pek çok/Pek az
Sarfetmek değil
Sarf etmek
Sohpet değil
Sohbet
Süpriz değil
Sürpriz
Şöför değil
Şoför
Tabi ki değil
Tabii ki
Tekrardan değil
Tekrar
Terketmek değil
Terk etmek
Tesbit değil
Tespit
Traş değil
Tıraş
Türkçe’de/Türkçe’nin değil
Türkçede/Türkçenin
Vaz geçmek değil
Vazgeçmek
Yanısıra değil
Yanı sıra
Yanyana değil
Yan yana
Geliştirilmeye devam ediyor, önerilerinizi ileti yolu ile bildirebilirsiniz.
Bir nebze de olsa yarar sağladıysa ne mutlu!
Konuda küçük düzenlemeler yapıldı.